Yazan: Şadi Evren ŞEKER W3C tarafından tanımlanan ve kullanıma açılan RDF bir üst veri modelidir (metadata model). Ancak güncel uygulamaları ve kullanım şekli daha çok veriyi ve bilgiyi değişik söz dizimi (syntax) yöntemleri ile modellemek şeklindedir. RDF terminolojisinde fâîl-kaziye-mefûl (subject-predicate-object, özne-önerme-nesne) üçlüsü önemli bir yer tutmaktadır ve üst veri modeli bu fikir üzerine kuruludur. Fâîl(subject, [...]

Yazan: Şadi Evren ŞEKER owl (web ontology language, web ontoloji dili) Dilinin bir türü olan OWL Full, bu dilin bütün özelliklerinin içerilmesini hedeflemektedir. Dolayısıyla dilin tasarımında bulunan bütün işlemler ve söz dizim özgürlüğü kullanılmaktadır. Ancak bu özgürlüğün bedeli, işlemlerin sonlu olmaması ve zaman tahmini konusunda ödenmekte ve OWL Full dilinde bir eylemin sonlu olup olmadığının [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER owl (web ontology language, web ontoloji dili) Dilinin bir alt dili olan OWL DL’in amacı bu dili kullanan geliştiricilere ve programlara azami hızı sunmaktır. Bunun için bu dildeki bütün işlemler tamamlanabilirdir (completeness) (her işlemin bir sonucu olduğunu teminat altındadır) ve her işlem tercihlidir (decidability) (yani her işlemin sonu zamanda biteceği teminat [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER owl (web ontology language, web ontoloji dili) Dilinin bir alt dili olan OWL Lite basit bir modelleme ihtiyacı olan kullanıcılar için OWL dilinin basitleştirilmiş ve hızlı geliştirmelere olanak sunan bir sürümüdür. Örneğin sayısallık (cardinality) özelliğini modellerken kullanıcıya sunduğu tek seçenek 0 ve 1 arasında modelleme yapma imkanıdır.

Yazan: Şadi Evren ŞEKER Sonlu durum makinaları bir çizim şeklidir. Bu çizim şeklinde çeşitli durumlar ve bu durumlar arası geçiş şekilleri gösterilir. Örneğin aşağıda basit bir kapı açma ve kapama makinesi verilmiştir: Yukarıdaki şekilde makine, açık durumdan kapalıya geçmek için kapama düğmesine basılmasını bekler. Tersi durumda da kapalıdan açığa geçmek için kapama düğmesinin basılmasını bekler. [...]

Görsel konu anlatımı: Get the Flash Player to see this content. var params = { ‘allowfullscreen’: ‘true’, ‘allowscriptaccess’: ‘always’, ‘wmode’: ‘transparent’ }; var attributes = { ‘id’: ‘video0′, ‘name’: ‘video0′}; var flashvars = { ‘file’ : ‘http://www.bilgisayarkavramlari.com/wp-content/uploads/kruskal.flv’, ‘width’ : ’400′, ‘height’ : ’280′, ‘controlbar’ : ‘bottom’, ‘dock’ : ‘false’, ‘icons’ : ‘true’, ‘logo.hide’ : ‘false’, [...]

Bu konunun görsel anlatımı eklenmiştir: Get the Flash Player to see this content. var params = { ‘allowfullscreen’: ‘true’, ‘allowscriptaccess’: ‘always’, ‘wmode’: ‘transparent’ }; var attributes = { ‘id’: ‘video1′, ‘name’: ‘video1′}; var flashvars = { ‘file’ : ‘http://www.bilgisayarkavramlari.com/wp-content/uploads/prims.flv’, ‘width’ : ’400′, ‘height’ : ’280′, ‘controlbar’ : ‘bottom’, ‘dock’ : ‘false’, ‘icons’ : ‘true’, ‘logo.hide’ [...]

Yazan: Şadi Evren ŞEKER Asgarai tarama ağacı, ağırlıklık bir ağda (weighted graph, yani her düğümü birbirine bağlayan yolların maliyeti (ağırlığı) olması durumu), bütün düğümleri dolaşan en kısa yolu verir. Örneğim aşağıdaki grafikte bütün düğümlere uğrayan en kısa yol işaretlenmiştir: asgari tarama ağacını veren en meşhur algoritmalar: Kruskal Algoritması Prims Algoritması Dijkstra Algoritması (Asgari tarama ağacının [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER paket değişmeli (packet switched) kullanılan ağlarda kesişim noktalarında paketlerin güzergah seçmeleri için yol gösteren aletlerdir. Basitçe yol ayrımlarında yönlendirme yaparak paketlerin ulaşacakları noktalara daha hızlı ulaşmalarını hedeflerler. Aslında yönlendiriciler basit birer bilgisayardırlar ve üzerlerinde birer işletim sistemi yüklüdür. Genelde bu işletim sistemi sadece yönlendirme amacıyla yazılmış ve daha hızlı çalışması için [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER IP (internet protocol, internet protokolü) kullanan yönlendiriciler (router) tarafından yönlendirme tablosundan (routing table) bir kayıt bulurken kullanılan bir hesaplama yöntemidir. Bu yönteme göre, bir yönlendirme tablosunda (routing table) birden fazla alt ağ kaydı (subnet) bir IP adresini kapsayabilir. Bu durumda bu alt ağ kayıtlarından (Subnet) en belirleyicisi en uzun olanıdır ve [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER AIMD, TCP algoritması üzerinde çalışan bir tıkanıklık önleme yöntemidir. Buna göre tıkanıklık pencersinin (congestion window) sayısal değeri toplanarak yani doğrusal (linear) olarak artarken, ortamda bir tıkanıklık olması durumunda ise üssel olarak azalmasıdır.(yani yarılanması diye de yorumlanabilir). Algoritma basitçe, bir paket kaybı oluşana kadar pencere boyutunun her RTT (round trip time, yani [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER TCP protokolü kullanılan ağlarda, birden fazla tıkanıklık önleme (congestion avoidance) yöntemi bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi de TCP Reno algoritmasıdır. Basitçe özellikleri aşağıdaki şekilde listelenebilir: yavaş başlangıç (slow start) Hızlı kurtarma (fast recovery) Çalışma mantığı: Basitçe her başarılı onay paketinden (acknowledgement ack) sonra tıkanıklık penceresini (congestion window) 1 arttırır. Şayet paket kaybı [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER Amaç bilgisayar ağlarında oluşan tıkanıklıkların önlenmesidir. Bunun için gönderen tarafın, paket kaybı veya noktasal gecikmeler gibi ağdaki tıkanıklık sebeplerini hesaba katarak gönderim hızını azaltması veya arttırması esasına dayanır. TCP ağlar için kullanılan tıkanıklık kontrol yöntemi (istatistiksel olarak hattan yararlanacak azami kullanıcının hesaplanarak bu sayıdan fazlasının engellenmesi gibi) veya aktif sıra yönetimi [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER Paket değişimli bilgisayar ağlarında paket yollanması sırasında yaşanan paketlerin istenilen hedefe geç ulaşması veya hiç ulaşamaması sonucunu doğuran olaydır. Basitçe trafikte giden araçların trafik sıkışıklığı yüzünden istedikleri yere geç ulaşması gibi düşünülebilir. Temel sebepleri paket kaybı (packet loss) ve sıra gecikmesidir (queueing delay).

yazan: Şadi Evren ŞEKER Bu yaklaşım yavaş başlangıç yönetiminin bir alt uygulamasıdır. Bu yaklaşımda paket onaylarındaki gecikmeden (congestion, tıkanıklık) kaynaklanan pencere boyutunu düşürme işlemi, pencerenin boyutunu daha yavaş azaltmakla olmaktadır. Yani üssel olarak artmakta olan pencere boyutunu diyeliki 2n boyutuna çıkarttık, bir sonraki adımda 4n olacaktır. Ancak 4n yaptıktan sonra pencerenin dolduğunu gözlemledik. Bu durumda [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER TCP protokolü için geliştirilen bir tıkanıklık önleme yöntemidir. Amaç hakkında bilgi bulunmayan bir ağda paket yollanırken, paket kayıplarını asgariye indirmek için hattı test ederek paket gönderim hızını arttırmaktır. Doğrusal (linear) veya üssel (growth) şeklinde artan iki farklı yaklaşımı vardır: Doğrusal yaklaşımda tıkanıklık penceresi (congestion window) içerisindeki bir bilginin onaylanması durumunda pencerenin [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER TCP protokolünde kullanılan ve onaylanmamış paketlerin (gönderilmiş ama henüz acknowledgement almamış paketlerin ) durumunu tutan penceredir. Pencerenin boyutu, bir paket onaylanmadan önce ne kadar paketin tıkanıklığa takılacağına bağlı olarak artar veya azalır. Bu boyut hesaplandıktan sonra, ilk bilginin onaylanmasından sonra ne kadar bilginin gönderilebileceği bulunmuş olur. Yani basitçe kayan pencere algoritması [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER bir programın herhangi bir alt parçasına verilen isimdir. Daha resmî tanımı için ilave olarak bu alt parçanın belirli bir amaca yönelik olması gerektiği söylenebilir. Yani programın herhangi bir alt parçası olmasının yanında bir amaç için bölünmüş parça’ya alt program diyebiliriz. Basitçe dilde bulunan fonksiyon (function), prosedür (procedure) , metod(method) veya herhangi [...]

Flip Flop kavramı temel olarak 1 bitlik bilginin tutulduğu ünitedir. Bu devre elamanında her zaman iki çıkış olur (Q ve tersi olan Q’). Bu çıkışların değerleri kalıcıdır. Yani bir sonraki giriş değerine kadar geçici süre ile sabitlenmekte ve yeni giriş değerleri alınana kadar sabit olarak kalmaktadır. Bu durum geçici bir hafıza olarak kabul edilebilir. Aşağıda [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER fonksiyon göstericilerinin amacı, programlama dilinde bulunan fonksiyonları gösteren birer referans bilgisi tutmaktır. Bu sayede gösterilmekte olan fonksiyon için hafızada ayrılmış olan yere erişmek ve dolayısıyla örneğin fonksiyonun yerel değişkenlerine ulaşmak mümkündür. Aşağıda C dilinde yazılmış bir fonksiyon göstericisi kullanan kod örneği verilmiştir: #include #include void func(int); main(){ void (*fp)(int); fp = [...]

yazan : Şadi Evren ŞEKER otomat yönelimli programlama yaklaşımı, kaynağını otomatlar (automata)’dan alır ve sonlu durum makinaları (finite state machine, FSM) ile tasarlanan bir makinanın kodlanmasını hedefler. Basitçe C dilindeki switch komutlarının dallanmasına benzer bir şekilde her durumdan bir sonraki duruma geçiş yapan bu programlama yaklaşımında amaç durumlar arası geçişin tasarıma uygun olarak kolay bir [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER Üst programlama, mevcut programlama yaklaşımlarının üzerinde yeni bir yaklaşım geliştirerek programlama yapan programlama yapma anlamına gelir. Yani üst programlama ile bir program geliştirilirken, alt programlama yöntemleri harmanlanır ve kod üretilir. Bu yaklaşımın ilginç kullanımlarından birisi de kendi kendini programlayan programların üretilmesidir. Yani üretilen kod, başka bir programa ait olmayıp bizzat üreticinin [...]

yazan : Şadi Evren ŞEKER Programlama yaklaşımlarından birisi olan fonksiyonel programlama günümüz dillerinin neredeyse tamamında kullanılmaktadır. Bu yaklaşımda matematik fonksiyonlarında olduğuna benzer bir şekilde alt programlar tanımlanmakta ve bu alt programların değişik argümanlar ile çalışması sağlanmaktadır. Bu yaklaşım basitçe: Kod tekrarını engellemekte ve aynı kodun farklı şartlar için tekrar tekrar çalışmasını sağlamaktadır Kodun okunaibilirliğini arttırmakta [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER yapısal programlama 1900lü yılların ortalarında programlama taleplerinin artması ile gelişen bir programlama felsefesidir. Buna göre programların analizi, tasarımları, kodlaması ve testleri arasındaki mantık uyumunu sağlamak amacıyla bir standarda gidilmiş ve aşağıdaki yapı çıkmıştır. Yapısal programlama amaç problemi alt parçalara bölerek bu parçaların çözümlerinin birleştirilmesidir. Bu yönüyle parçala fethet (Divide and conquere) [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER Internet üzerinde web sayfalarının görüntülenmesi için kullanılan protokoldür. Genel olarak web sunucusunun 80. portundan yapılan iletişimdir. Buna göre bilgilerin sunucundan nasıl isteneceği ve sunucunun vereceği cevaplar bir standarda oturulmuştur. HTTP’nin kullanılan iki versiyonu şunlardır: HTTP 1.0 : Bu versiyonunda sunucuya istekler (request) ve sunucu cevapları (response) birer bire ulaşmaktadır. Yani bağlantı [...]