Bilgi, Veri, Mâlûmat, İrfan (Knowledge, Data, Information, Wisdom)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER
İngilizce’de terim olarak yerleşmiş ve bilgisayar bilimleri için hayatî öneme sahip kelimeleri Türkçede çoğu zaman sadece bilgi ile karşılayan tercümeler bulunuyr. Ancak bu 4 kelime de farklı anlamlara sahip ve aralarındaki farklar burada anlatılacaktır. Öncelikle İngilizcede bulunan ve Türkçede aynı kelimeyle karşılanan 4 kelime için 4 farklı karşılık bulalım. Bunlar aşağıda verilmiştir:
Data : Veri
Information : Mâlûmat
Knowledge : Bilgi
Wisdom : İrfan,Bilgelik
Yukarıdaki kelimeler sırayla verilmiştir ve bu sırada verinin işlenmesi ve işlendikçe daha değerli sonuçlara erişilmesi mümkündür. Yani basitçe İrfan, bilgiden; bilgi, mâlûmattan; mâlûmat ise veriden işlenerek çıkarılır ve en ham hal olan veri en değersiz ve çoğu zaman en az işe yaryan şeyken irfan en değerli ven çok işe yarayan sonuç hâline gelmektedir.
Örneğin bir arabanın hızını veri olarak kabul edebiliriz.
Bu hızın ne anlama geldiği, örneğin tehlikeli bir hız veya varılacak yere geç kalmaya sebep olacak bir hız oluşu mâlûmat olarak kabul edilebilir.
Bu hızn arttırılması azaltılması diğer geçmiş tecrübeler ile kıyaslanması gibi eylemlerin sonuç ve yolu ise bilgi olarak kabul edilebilir.
Şöförlük bilgisi, tecrübe ve melekesi ise irfan olarak kabul edilebilir. Yani örneğin Şöför Ali denildiğinde, Ali’nin şöförlük bilgeliğine sahp olduğu kabul edilir.
Yukarıdaki örnekte bütün kelimeler tek bir örnek üzerinde gösterilmiştir. Elbette şöförlük bilgeliğinin altında hız dışında sayısız farklı veri, ve bu verilerin sunduğu mâlûmatlar ve bu mâlûmatlardan elde edilen bilgiler bulunmaktadır. Dolayısıyla bilgelikten veriye kadar giden yol belirsiz(nondeterministic) bir yoldur. Bu yolun tersi de ne yazık ki belirsizdir çünkü hız verisi şöförlük için kullanılabileceği gibi örneğin muavinlik, yolculuk, işletmecilik (otobüs işletmesi) gibi farklı irfanlar için de anlamlı olabilir. Dolayısıyla bu kavramları doğrusal bir yapıya oturtmak yanlış olacaktır.
« Hitabe (Nutuk, Söylev, Discourse) | Kerckhoff Prensibi »
Yorumlar
Bilgisayar Kavramları üzerinde şu anda okumakta olduğunuz 'Bilgi, Veri, Mâlûmat, İrfan (Knowledge, Data, Information, Wisdom)' isimli yazı 26 Mar 2008 tarihinde, saat: 15:37 'de Şadi Evren ŞEKER tarafından gönderilmiş, toplam 1087 defa okunmuştur.
Benzer yazıları Bilgisayar Kavramları, Temel Bilimler, bilgisayar felsefesi kategorilerinden okuyabilirsiniz. Yazar ile irtibat kurmak için email gönderebilirsiniz. Yazıya yorum yapabilir ya da yapılan yorumları RSS 2.0 ile takibe alabilirsiniz.
Yazarın Kitabı
Bu yazının yazarı Şadi Evren ŞEKER'in son çıkan kitabı "Programlama ve Veri Yapılarına giriş (C, C++ ve JAVA ile)" hakkında bilgi almak için Buraya tıklayabilirsiniz.
Eklenen Son Yazılar
- Visual Basic ile Gösterici (Pointer) Kullanımı
- Hasse Çizgeleri (Hasse Diagrams)
- Zeki Vekiller (Akıllı Ajanlar, Intelligent Agents, Zeki Etmenler )
- Integral Kriptoanalizi ( Toplam Tecessüsü , Integral Cryptoanalysis)
- Diferansiyel Kriptoanalizi ( Fark Tecessüsü , Differential Cryptoanalysis)
- Sierpinski Üçgeni (Sierpinski Triangle)
- C ile programlamaya giriş final sınavı çözümleri
- Çok Seviyeli Sıralar (Multi Level Queues)
- Çift Özetleme (Double Hashing)
- İkinci Dereceden Sondalama (Quadratic Probing)
Yapılan Son Yorumlar
- Şadi Evren ŞEKER: Sıralama işleminiz poligonu...
- Şadi Evren ŞEKER: bahsettiğiniz sıralama algoritması...
- Abdurrahman ulusoy: merhaba hocam. gelişigüzel...
- Oguz Okutan: Merhaba hocam.. Fonksiyonlarda degere göre...
- Şadi Evren ŞEKER: Null, NULL, nil veya null olarak...
- Fatih Kabakci: hocam merhabalar,...
- kara: Çok güzel anlatılmış gerçekten teşekkürler...
- Şadi Evren ŞEKER: Bahsettiğiniz şekil dönüşümü...
- Caner: Kullanıcıdan açı girdisi almıyorsanız...
- Furkan Yediyildiz: Algoritmanin mantigi cok güzel...
- havva: çok sağolun çok güzel açıklamalar var tşk...
- Şadi Evren ŞEKER: typedef komutu, bir yapıdan yeni bir...
- fatih kabakci: hocam ben structures ile ilgili bir sorum...
- Şadi Evren ŞEKER: evet, yukarıda açıklanan, herhangi...
- Abdurrahman ulusoy: fi açısından teta kadar döndürme...
- Şadi Evren ŞEKER: Hayır yok, bir noktanın, herhangi...
- Abdurrahman ulusoy: Bu durumda yukarıdaki formüllerin...
- Abdurrahman ulusoy: Merhaba hocam Üstteki mesajımda...
- mustafa ekmekcioğlu: merhaba şadi bey ben hacettepe...
- Şadi Evren ŞEKER: Talebiniz üzerine...
Yakın Yazılar
Bilgi, Veri, Mâlûmat, İrfan (Knowledge, Data, Information, Wisdom)
Malumat Çıkarımı (Knowledge Retrieval)
Veri Tanımlama Dili (Data Definition Language)
Bilgi Çıkarımı (Information Extraction)
Mesaj Özetleri (Message Digests)
Anlamsal Ağlar (Semantic Network)
Veri Tabanı Yönetim Sistemleri (Database Management Systems, DBMS) Ş
Veri yapıları üzerinde fonksiyonlar
Semafor (Semaphore, Flama, İşaret)
Bağlantılar
harika