Yazan : Şadi Evren ŞEKER MD5, şifreleme sistemlerinde kullanılan 128 bitlik bir hash fonksiyonudur. Sistem yapısal oarak tam güvenli değildir ancak internetin yoğun kullanımıyla birlikte hızlı çalışan bu algoritmaya ihtiyaç da artmıştır. MD5 basitçe istenilen boyuttaki bir mesajı 128 bit uzunluğunda bir sonuç üretir. Üretilen bu mesajı 32 bit uzunluğudan 4 eşit parçaya ayıracak olursak [...]

Yazan: Şadi Evren ŞEKER Asimitrik şifreleme yöntemlerinden birisidir. Anahtar üretimi ve şifreleme / açma olarak iki aşamadan oluşur. Dayandığı matematiksel zorluk, dairesel gruplar (cyclic group) üzerindeki ayrık logaritmadır (discrete logarithm). Anahtar üretme aşaması: El Gamal şifrelemesinde dairesel gruplardan (cyclic group) faydalanılmaktadır. Alice q derecesinde bir G grubunu g üreticisi (Generator) ile üretir. Alice bu gruptan [...]

Yazan: Şadi Evren ŞEKER Grup teorisinde, bir sayıdan bütün grubun üretilebildiği gruplara dairesel grup (cyclic group) ve bu üretmek için kullanılan sayıya üreteç (generator) ismi verilir. Örneğin G = { g0, g1, g2, g3, g4, g5 }   grubu için 6 üye bulunmaktadır ve dairesel bir grup olduğuna göre son elemandan sonra tekrar ilk elemana geri [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER STTL -> A standard timetabling language (standart bir zaman çizelgeleme dili) Bu dil ilk olarak Jeff Kingston tarafından zaman çizelgeleme problemlerine bir girdi standardı elde etmek için önerilmiştir. Dilin çıkışında kullanılan problem bir lisede haftalık ders programlarının düzgün yerleştirilmesini hedefliyordu. Nesne yönelimli (Object oriented) bir dil olarak önerilen STTL dilinde [...]

Yazan: Şadi Evren ŞEKER HTML -> Hyper Text Markup Language (Hiper metin işaretleme dili) TIME -> Timed Interactive Multimedia Extensions (Zaman etkileşimli çoklu ortam uzantıları) Microsoft, Compac/DEC ve Macromedia firmaları tarafından W3C’a gönderilen bir dil önerisidir. Dil, XML üzerine kurulu SMIL (Synchronized Multimedia Integration Language , Eş güdümlü çoklu ortam uyarlama dili) üzerine kuruludur ve [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Gelişen zamanlama ihtiyaçları ile birlikte zamanın gösterimi ve formüllenmesi de bir ihtiyaç haline gelmiştir. Örneğin yapılan her siparişte, siparişin zamanının tutulması, basir bir kiralama işleminde veya bilet satış işleminde yapılan işlemin hangi tarih ve saatler için yapıldığının tutulması artık sıradan birer gereksinim haline gelmiştir. Bu amaçla doğmuş olan OWL Time [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Zaman çizelge işareteleme dili (Timetabling Markup Language (TTML)), XML üzerine kurulmuştur. MathML üzerine kurulu zaman çizelgeleme problemlerinin çözümünde kullanılmaktadır. TTML üzerinde kullanılan formülleme dili küme teorisine dayandırılabilir. Örneğin MathML üzerinde kullanıcılara tamamen yeni semboller ile bu sembollerin ifade ettiği yeni fonksiyon ve formülleri tanımlama imkanı sağlanır. Bu durum MathML kullanan [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER AC3 algoritması olarak bilinen ve kiriş tutarlılıklarını (arc consistency) işlemek için kullanılan algoritma anlatılacaktır. Şart işleme (Constraint Processing) konusunda kullanılan önemli yöntemlerden birisidir. Bu algoritmanın AC1 ve AC2 diye adlandırılan daha eski ancak performans olarak daha kötü çözümleri bulunduğu gibi AC4, AC5 gibi daha başarılı ancak uygulaması daha zor ve [...]

Yazan: Şadi Evren ŞEKER Satranç oyunundan esinlenerek üretilen bu problemde 4×4′lük bir satranç tahtasına (orjinal satranç tahtası 8×8′lik olmakla beraber problem tahtanın küçültülmüş bir kısmında tasarlanmıştır) 4 adet vezirin birbirini yemeden nasıl yerleştirileceği tartışılır. Bilindiği üzere satranç oyununda vezirler satır sütün veya diyagonal olarak (ileri, geri, sağa, sola veya istenilen bir çapraz yöne) istedikleri kadar [...]

Yazan: Şadi Evren ŞEKER SSL (Secure Session Layer, Güvenli Oturum Katmanı), WEP (Wireless Equivalent Privacy, Kablosuz Denk Mahremiyet), WPA (Wireless Protected Access, Kablosuz Korumalı Erişim) gibi güncel pekçok uygulamada kullanılan RC4, bir akış şifreleme uygulamasıdır. RC4 rasgele olarak ürettiği anahtar akışlarını (keystream), hem şifreleme hem de açma işlemi sırasında yahut (özel veya (XOR)) işlemi ile [...]

Yazan: Şadi Evren ŞEKER Feistel ağı kullanan bir blok şifreleme yöntemidir. 1993 yılında Bruce Schnider tarafından DES’e alternatif olarak geliştirilen yöntem simetrik, anahtarlamalı, bir blok şifreleme yöntemidir.Schneier’ın bu yöntemi geliştirmesindeki en büyük sebep DES gibi patentli yöntemlerin kullanılmasına bir alternatif olmasıdır ve balonbalığı şifrelemesi bütün ülkelerde ücretsiz ve patentsiz olarak kullanılacaktır argümanı ile yola çıkılmıştır. [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Adını, alman şifreleme uzmanı Horst Feistel’den alan şifreleme methodu, blok şifreleme kullanmaktadır ve güncel pek çok blok şifreleme yöntemine temel teşkil etmektedir. Feistel şifrelemesinin en büyük avantajı şifreleme (encryption) ve açma (decryption) işlemlerinin çok benzer olması ve hatta bazı durumlarda aynı olmasıdır. Bu yapıda şifreleme ve açma arasındaki tek fark, [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Sıra, basit veri yapılarından birisidir. Buna göre bir sıraya ilk giren ilk çıkar (FIFO , first in first out fifo). Bazı kaynaklarda kuyruk kelimesi de kullanılır. Basitçe bir gişe önündeki bilet kuyruğu veya bilet sırası olarak düşünülebilir. Bu yapının olmazsa olmaz iki adet fonksiyonu bulunur: enque(veri) veya push(veri) -> verilen [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER İki sayının ortak bölenlerinin en büyüğü ile kastedilen iki sayı çarpanlarına ayrıldığında ortak çarpanlarının en büyüğüdür. Örneğin 27 ve 18 sayılarının en büyük ortak bölenleri 9 dur çünkü 9 iki sayıyı da böler, ve iki sayıyı da bölen daha büyük ortak bir sayı yoktur. iki sayının ortak böleninin en büyüğünün [...]

Yazan: Şadi Evren ŞEKER MathML dili, genellikle internet üzerinde matematiksel formül ve sembollerin ifâde edilmesi için geliştirilmiş dildir. Dil W3C tarafından geliştirilmiş ve halen gelişmelere göre eklentiler yapılmaktadır. Örnepin ikinci dereceden çok terimlilerin (polynom) köklerini bulmak için kullanılan delta değerini ele alalım: Bu denklemin MathML ile gösterimi aşağıdaki şekildedir:   <math xmlns=”http://www.w3.org/1998/Math/MathML”> <mi>x</mi> <mo>=</mo> <mfrac> [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Veri güvenliğinde şifreleme yöntemleri için ortaya atılmış bir prensiptir. Bu prensibe göre bir şifreleme sisteminin aşağıdaki özellikleri bulunmalıdır. 1. Sistemin tamamı veya bir parçası matematiksel olarak geri açılamaz olmalıdır. 2. Sistemin gizli tutulması gerekememelidir. Sistemin çalışma mantığı düşmanın eline geçebilir. 3. Yazılı notlar kullanılmadan sistemde kullanılan anahtarın değiştirilmesi mümkün olmalı [...]