Cümle Zamanları (Tense) ve Bakış (aspect)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER
Bir cümlenin geçtiği zamanı belirten yapıdır. Genellikle fiil cümlelerinde fiilin taşıdığı zaman yapısına göre belirlenir. Örneğin “Ali uyudu” cümlesindeki “uyudu” fiili olayın geçmiş zamanda olduğunu -du eki ile belirtmektedir.
Cümle zamanlarının, bakışlardan (aspect) farkı ise, bakışın olayın ne zamanı etkilediğidir. Örneğin yukarıdaki “Ali uyudu” cümlesi ile aynı zamanda olan aşağıdaki örnekleri inceleyelim:
“Ali uyuyordu”
“Ali uyuyacaktı”
“Ali uyumuştu”
Yukarıdaki bütün örneklerde “uyuma” eyleminin geçmişte olduğunu biliyoruz. Ancak her cümlede farklı bir zamanın etkilenmesi söz konusudur. İşte bu etkilenen zaman o cümlenin bakışıdır (aspect).
Dillerin yüksek bir çoğunluğunda 3 farklı zaman vardır. Bu zamanlar geçmiş, şimdi ve gelecektir. Ancak bazı dillerde bu zamanlardan bir kısmı bulunmaz. Örneğin ingilizce için gelecek zaman yoktur. (bunun yerine bir modal bulunur)
Türkçedeki zamanlar:
- -Di li geçmiş zaman ( bilinen geçmiş zaman, mazi malum). Fiili yapan kişi tarafından fiil malum ise ve fiil geçmişte ise bu zamana bilinen geçmiş zaman ismi verilir. “Ali uyudu” gibi
- -Miş li geçmiş zaman ( öğrenilen geçmiş zaman, mazi meçhul) Fiilin kişi tarafından bilinmediği cümle yapısıdır. Fiil geçmiştedir ve olay sonradan öğrenilir veya fark edilir. “Ali uyumuş” gibi
- Şimdiki Zaman: Cümlenin ifâde edildiği anda olan fiili belirtir. “Ali uyuyor” gibi
- Gelecek Zaman: Cümlenin ifâde edildiği andan daha sonra olan fiili beliritr. “Ali uyuyacak” gibi
- Geniş Zaman: Fiilin cümle zamanından önce başlayıp, cümle anında devam ettiğini ve gelecekte de devam edeceğini gösterir. “Ali kitap okumayı sever” gibi
İngilizcedeki zamanlar:
- Past Tense ( Geçmiş Zaman) , “He came”
- Present Tense (Şimdiki Zaman), “He is coming”
- İngilizcede gelecek zaman bulunmaz.
Yukarıdaki bu zamanların ayrıca bakışları (aspect) bulunur:
- Simple (Basit, zaman etkisi yapmayan bakış)
- Progressive (Devamlı, olayın geçtiği zamanda devam olduğunu belirten bakış)
- Perfect (Olayın tamamlandığını ifade eder, “Completed Aspect”)
- Perfect Progressive (Devamlı ve tamamlanmış bakıştır (continous , completed aspect))
Yukarıdaki bu bakışların zamanlara uygulanmış hali ve örnekleri aşağıda verilmiştir:
Present Tense:
- Present Simple : “I eat”
- Present Progressive : “I am eating”
- Present Perfect : “I have eaten”
- Present Perfect Progressive : “I have been eating”
Past Tense:
- Past Simple : “I ate”
- Past Progressive : “I was eating”
- Past Perfect : “I had eaten”
- Past Perfect Progressive : “I had been eating”
« Değişken (Variable) | Windows Kullanımı »
Yorumlar
Bilgisayar Kavramları üzerinde şu anda okumakta olduğunuz 'Cümle Zamanları (Tense) ve Bakış (aspect)' isimli yazı 16 Sep 2008 tarihinde, saat: 12:49 'de Şadi Evren ŞEKER tarafından gönderilmiş, toplam 643 defa okunmuştur.
Benzer yazıları Doğal Dil İşleme (NLP) kategorilerinden okuyabilirsiniz. Yazar ile irtibat kurmak için email gönderebilirsiniz. Yazıya yorum yapabilir ya da yapılan yorumları RSS 2.0 ile takibe alabilirsiniz.
Yazarın Kitabı
Bu yazının yazarı Şadi Evren ŞEKER'in son çıkan kitabı "Programlama ve Veri Yapılarına giriş (C, C++ ve JAVA ile)" hakkında bilgi almak için Buraya tıklayabilirsiniz.
Eklenen Son Yazılar
- Visual Basic ile Gösterici (Pointer) Kullanımı
- Hasse Çizgeleri (Hasse Diagrams)
- Zeki Vekiller (Akıllı Ajanlar, Intelligent Agents, Zeki Etmenler )
- Integral Kriptoanalizi ( Toplam Tecessüsü , Integral Cryptoanalysis)
- Diferansiyel Kriptoanalizi ( Fark Tecessüsü , Differential Cryptoanalysis)
- Sierpinski Üçgeni (Sierpinski Triangle)
- C ile programlamaya giriş final sınavı çözümleri
- Çok Seviyeli Sıralar (Multi Level Queues)
- Çift Özetleme (Double Hashing)
- İkinci Dereceden Sondalama (Quadratic Probing)
Yapılan Son Yorumlar
- Şadi Evren ŞEKER: Null, NULL, nil veya null olarak...
- Fatih Kabakci: hocam merhabalar,...
- kara: Çok güzel anlatılmış gerçekten teşekkürler...
- Şadi Evren ŞEKER: Bahsettiğiniz şekil dönüşümü...
- Caner: Kullanıcıdan açı girdisi almıyorsanız...
- Furkan Yediyildiz: Algoritmanin mantigi cok güzel...
- havva: çok sağolun çok güzel açıklamalar var tşk...
- Şadi Evren ŞEKER: typedef komutu, bir yapıdan yeni bir...
- fatih kabakci: hocam ben structures ile ilgili bir sorum...
- Şadi Evren ŞEKER: evet, yukarıda açıklanan, herhangi...
- Abdurrahman ulusoy: fi açısından teta kadar döndürme...
- Şadi Evren ŞEKER: Hayır yok, bir noktanın, herhangi...
- Abdurrahman ulusoy: Bu durumda yukarıdaki formüllerin...
- Abdurrahman ulusoy: Merhaba hocam Üstteki mesajımda...
- mustafa ekmekcioğlu: merhaba şadi bey ben hacettepe...
- Şadi Evren ŞEKER: Talebiniz üzerine...
- Evren Kocaturk: ve bunu matlab üzerinde, gerekli...
- Evren Kocaturk: teşekkürler, işime yarayacak gibi,...
- tuncay çavuşoğlu: Şadi bey teşekkürler.Kısa ve...
- attila: hocam bunun bir örneginide Visual Basic diliyle...
Yakın Yazılar
Cümle Zamanları (Tense) ve Bakış (aspect)
Reichenbach Zaman Analizi (Reichenbachian Tense Analysis)
Dilbilgisel Bakış (Grammatical Aspect)
Kelimebilimsel Bakış (Lexical Aspect)
Zaman Sırası (Sequence of Tenses)
Bağlam Örücüler (Apect Weavers)
Birleşim Noktaları (JoinPoints)
Doğrusal Arama (Linear Search)
MVC (Model View Controller, Model Bakış Kontrolcü)
Zamanın Gerçekdışılığı (Unreality of Time, Hayal-i Vakit)
Sığ Öncelikli Arama (Breadth First Search , BFS)
Definite Clause Grammer (Belirli Cümle Dilbilgisi DCG)
Bağlantılar