Yazan : Şadi Evren ŞEKER İşletim sistemi tasarımında önemli bir konu olan işlemci zamanlama algoritmalarına (CPU scheduling algorithms) göre de sırası gelen işlem bu bekleme sırasından alınarak görevlendirici (dispatcher) ismi verilen bir işlem tarafından CPU’ya gönderilir. CPU’da yine işlemci zamanlama algoritmasının izin verdiği kadar (ya bitene ya da belirli bir zaman geçene kadar) çalışan program ya biter ve hafızadan kaldırılır ya da tekrar bekleme sırasına bir sonraki çalışma için yerleştirilir. Yukarıda basitçe birden çok işlemin tek işlemcide nasıl çalıştığı anlatıldı şimdi bu bekleme sırası ile işlemci arasında zamanlama ilişkisini kuran işlemci zamanlama algoritmalarını (cpu scheduling algorithms) tanımaya çalışalım. Temel olarak 2 grupta incelenebilen bu algoritmalar:

• kesintili algoritmalar (preemptive algorithms)
• kesmeyen algoritmalar (nonpreemptive algorithms)

Bu algoritmalar arasındaki temel fark işlemcinin bir işleme başladıktan sonra o işlemi bitirmeden başka işleme başlayıp başlamamasıdır. Örneğin işlemci sıradaki işlemi aldı ve bu işlem her ne olursa olsun 3ms sonra bekleme sırasına geri konulup yeni bir işlem alınacak dersek bu algoritmamız kesintili algoritma olmuş olur. Tersine işlemci bir işi aldıktan sonra ne olursa olsun işi bitirip öyle bir sonraki işlemi alacak (işlem yarım kalmayacak, kesilmeyecek) dersek o zaman algoritmamız kesmeyen algoritmaya örnek olmuş olur. Kesintili algoritmalara en meşhur örnek Round Robin algoritmasıdır. İşlemci zamanlama konusunda çok meşhur En kısa iş ilk (shortest job first, sjf), ilk gelen ilk çıkar (first in first out), ilk gelen son çıkar (first in last out) gibi algoritmalar ise kesmeyen algoritmalara örnektir.

359 views