Yazan : Şadi Evren ŞEKER İşletim sistemlerinde kullanılan dosya tiplerinden birisidir. Basitçe sistemde kullanılan kritik dosyaların kullanıcı müdahalesinden korumak için geliştirilmiştir. Örneğin Windows™ işletim sisteminde kullanılan gizli dosyaların ağırlıklı amacı sistem dosyalarını ve önemli ayarlamaları içeren klasörleri korumaktır. Linux / Unix gibi işletim sistemlerinde de gizli dosyaların isimleri “.” işareti ile başlamaktadır. İşletim sistemi otomatik [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Veri tabanı teorisinde geçen ve ilişkisel bir veri tabanının hafızayı daha verimli kullanması (daha az yer kaplaması) için geliştirilen normal şekillerden ikincisidir. Teorik olarak ikinci normal şekilde olan bütün veri tabanı tasarımları ilk normal şekle (first normal form , 1NF) de uymaktadır. Bir veri tabanı tasarlanırken normal formda olması göz [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Veritabanı teorisinde bir tabloyu tek başına tanımlayamay yeterli olan kolona verilen isimdir. Daha resmi bir tanımlamayla: Bir ilişkide bir aday anahtarın tekrar edildiği iki satır bulunamaz 1. adımda bahsedilen anahtarın bir alt kümesi bulunmaması. İlişkisel veri tabanında bir tablo veya tablolar arası ilişki tanımlandıktan sonra elde edilen sonuç kümesindeki kolonlardan [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Veri tabanı teorisinde geçen ve ilişkisel bir veri tabanının hafızayı daha verimli kullanması (daha az yer kaplaması) için geliştirilen normal şekillerden en ilkelidir. Bir veri tabanı tasarlanırken normal formda olması göz önüne alınabilir veya daha sonradan normalleştirilebilir (nomalization). Bu sayede veri tabanının daha az yer kaplaması sağlanmış olur. Ancak bazı [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER ilişkisel veritabanlarını matematiksel olarak modellemeye yarayan ilişkisel cebirde (relational algebra) kullanılan ve veri tabanında bulunan tabloları birleştirerek daha büyük tabloların çıkarılmasını sağlayan işlemdir. Kabaca her birleştirme (join) bir kartezyen çarpım (cartesian product) işlemidir. Birleştirme işlemleri bundan farklı olarak bazı koşullar bulundurur ve tablolar arasındaki tasarım ilişkileri marifetiyle sonuç kümesinde azaltmaya [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Kümelerde ve ilişkisel cebir (Relational algebra) iki kümenin elemanlarının sırayla karşılaştırılması durumudur. Örneğin aşağıda T1 ve T2 isimli iki ayrı küme verilmiş olsun: T1 tablosu: İsim Soyisim Ali Baba Cem Yıldız T2 tablosu: Yaş Melsek 50 Tüccar 40 Programcı Yukarıda verilen bu iki tablonun kartezyen çarpımı aşağıdaki şekildedir ( T1 [...]

Yazan: Şadi Evren ŞEKER Kümelerde ve ilişkisel cebir (Relational algebra) ilk kümede, ikinci kümeden tekrarlanan elemanları bulmak için kullanılır. Örneğin aşağıda T1 ve T2 isimli iki ayrı küme verilmiş olsun: T1 tablosu: İsim Soyisim Yaş Melsek Şadi Evren ŞEKER 30 Bilgisayar Müh. Ali Baba 20 Tüccar Veli Demir 20 Öğrenci Cem Yıldız 20 Tüccar T2 [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Kümelerde ve ilişkisel cebir (Relational algebra) iki kümenin farklı elemanlarını bulmak için kullanılır. Farklı elemanlarının bulunacağı küme önce yazılır. Dolayısıyla işlemin yer değiştirme özelliği (commutativity) bulunmaz. Örneğin aşağıda T1 ve T2 isimli iki ayrı küme verilmiş olsun: T1 tablosu: İsim Soyisim Yaş Melsek Şadi Evren ŞEKER 30 Bilgisayar Müh. Ali [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Kümelerde ve ilişkisel cebir (Relational algebra) birden fazla kümenin birleşimini bulmak (iki kümedeki elemanların tamamını içeren yeni bir küme bulmak) için kullanılan işlemdir. Sembolü “U” işaretidir. Örneğin aşağıda T1 ve T2 isimli iki ayrı küme verilmiş olsun: T1 tablosu: İsim Soyisim Yaş Melsek Şadi Evren ŞEKER 30 Bilgisayar Müh. Ali [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Kümelerde ve ilişkisel cebir (Relational algebra) birden fazla kümenin kesişimini bulmak (ortak elemanlarından oluşan yeni kümeyi bulmak) için kullanılan işlemdir. Sembolü “∩” işaretidir. Örneğin aşağıda T1 ve T2 isimli iki ayrı küme verilmiş olsun: T1 tablosu: İsim Soyisim Yaş Melsek Şadi Evren ŞEKER 30 Bilgisayar Müh. Ali Baba 50 Tüccar [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER İlişkisel Cebirde (Relational Algebra) verilen bir küme üzerinde satır bazlı olarak seçme işlemi yapmaya yarar. Basitçe bir kriter belirtilir ve bu kriteri sağlayan satırlar sonuçta kalırken sağlamayan satırlar elenir. Sembolü “σ” işaretidir ve eleme kriteri indis olarak verilir. Örneğin aşağıdaki tabloyu ele alalım: İsim Soyisim Yaş Melsek Şadi Evren ŞEKER [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER İlişkisel cebirde (relational algebra) kullanılan işlemlerden birisidir. Basitçe bir küme üzerinden herhangi bir kolonun seçilmesi işlemini gerçekleştirir. Sembolü “Π” işaretidir ve gösterilecek olan (project) kolon ismi indis olarak yazılır. Örneğin aşağıdaki tabloya T1 ismi verelim: İsim Soyisim Yaş Melsek Şadi Evren ŞEKER 30 Bilgisayar Müh. Ali Baba 50 Tüccar Veli [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER İlişkisel veri tabanlarında (relational database) işlemlerin matematiksel olarak modellenmesi ve matematiksel işlemler dahilinde çözülmesi için kullanılan cebirin ismidir. Buna göre bir ilişkisel veritanında kullanılabilecek en temel işlemler aşağıda sıralanmıştır: Projection (Gösterim) Sembolü : “Π” Selection (Seçim) Sembolü : “σ” Küme işlemleri (Set operators) Kesişim (Intersection): “∩” Birleşim (Union): “U” Fark [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilindiği üzere JSP internet üzerinden HTML etiketlerinin (tags) arasında değişken içerikli (dynamic content) üretilmesi için geliştirilmiş bir teknolojidir. Ancak JSP üzerindeki JAVA teknolojisinin sonuna kadar kullanılması sadece daha karmaşık kodlar ile sonuçlanmaktadır. Her ne kadar teknolojik olarak Bean bağımsız JSP kodları yazılabilese de kodlar çok karışmakta ve bir müddet sonra [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER JSP dilinde tanımlı olan ve çok kullanılan dört obje ve tanımı aşağıda verilmiştir: request response out session request nesnesi HttpServletRequest sınıfından (class) tanımlanan bu nesne kullanıcı isteklerini (Request) karşılamak amacıyla kullanılır. response nesnesi HttpServletResponse sınıfından (class) tanımlanmıştır ve kullanıcıya gönderilecek olan cevap bilgisinin oluşturulmasında kullanılır.  Servletlerden farklı olarak JSP dilinde [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER SableCC 1998 yılında Étienne Gagnon tarafından bir yüksek lisans tezi olarak hazırlanmış ve dil geliştirmekte kullanılan, JAVA üzerinde çalışan, nesne yönelimli bir geliştirme ortamıdır. Temel olarak SableCC üzerinde bir dil geliştirmek için aşağıdaki adımların takip edilmesi gerekir: Dilde bulunacak olan kelimeler (lexicons) için bir kelime tanımı (lexical definition) yapılmalıdır. Tanım [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Programlama dillerinde, fonksiyon çağırma işlemi sırasında kullanılan yöntemlerden birisidir. Farklı kaynaklarda atıf geçirme ( pass by reference ) olarak da geçmektedir. Genelde bir programlama dilinin standart çağrıma yöntemi değer ile çağırmadır (call by value) ancak gösterici (pointer) desteği olan dillerde bu standart çağırma yöntemine ilave olarak atıf ile çağırmak da [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER OpenGL programlaması sırasında ekrandaki bir nesnenin seçilmesi mümkündür. Bu seçme işlemi sırasında sanki ekranda verilen bir (x,y) koordinatından (ekran 2 boyutlu olduğu için görüntüler 3 boyutluda olsa sonuçları 2 boyutludur (detayı için izdüşüm (projection) konusunu okuyunuz) dolayısıyla sadece x ve y koordinatlarından) ekranda bir ışın fırlatılmış gibi, ışının geçtiği bütün [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı bilgisayar grafiklerinde kullanılan OpenGL kütüphanesi marifetiyle ekranda bulunna 3 boyutlu nesnelerden birisinin fare ile tıklandığında nasıl algılandığını anlatmaktır. Ekrandan seçme işlemi yapılabilmesi için aşağıdaki 6 adımın izlenmesi gerekir: Öncelikle ileride kullanılmak üzere seçilen nesneleri tutan ve glSelectBuffer isimli fonksiyon ile ilk değerini alacak olan bir dizinin tanımı [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER İsmini bir kahve makinesinden alan JAVA’nın ilk başlardan beri sembolü olan kahveden türemiş bir kavram olan java bean’in sembolü de kahve çekirdekleridir (bean kelimesini çekirdek olarak çevirmek mümkündür) Basitçe java bean, tekrar kullanılabilir bir yazılım bileşenidir (reusable software component). Daha detaylı bakıldığında aslında her java bean bir yada birden çok [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Netbeans ile oluşturulan projelerde türkçe karakter desteği için projenin ilgili karakter kümesinin (character set) ayarlanması gerekir. Bunun için netbeans üzerindeki proje özelliklerinin ayarlanması gerekir. Öncelikle projenin özelliklerine girmek için proje listesindeki projenin üzerinde sağ tuşa tıklayarak özelliklere (properties) giriniz: Ardından açılan aşağıdaki ekranda encoding seçeneğinden ISO-8859-9 seçilir : Ekran onaylandıktan [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER C dilinde mevcut zamanı almak ve işlemek mümkündür. Bunun için time.h dosyasının içerisinde bulunan fonksiyonlar kullanılabilir. Ayrıca time.h dosyasında bulunan time_t oluşumu (struct) zaman tutmak için geliştirilmiştir ve zamanı oluşturan alt unsurları da içerir. Örneğin şu andaki zamanı ekrana basmak için aşağıdaki kod kullanılabilir: struct timeval tv;   time_t curtime; [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER JSP kullanarak bir oturumun takip edilmesi mümkündür. Basitçe bir kullanıcının siteye bağlanmasından başlayarak sitede yaptığı her işlemin takip edilmesi ve siteyle olan iletişiminin kayıt altında tutulması örneğin kullanıcı adı ve şifresinin bir kere sorulduktan sonra bütün sayfalardan erişilebilmesi mümkündür. Bu işlem aslında web sunucusu (web server) üzerindeki bir oturum (session) [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER JSP dilinde programlama başlamadan önce bazı direktifler vererek sayfada ön işlemler yapılması mümkündür. Örneğin basit bir JSP sayfası olan aşağıdaki kodu ele alalım: <html> <body>             <% System.out.println(“deneme”);                 java.util.Date tarih = new java.util.Date();                out.println(“Şu andaki tarih”+tarih);                 %> </body> </html> Yukarıdaki kodu aşağıdaki şekilde yazmak mümkündür. <%@ page [...]

Yazan  : Şadi Evren ŞEKER JSP kodlarının arasında HTML ve HTML kodlarının arasında JSP kullanmak oldukça kolaydır. Kodlar arasında istenilen yerde JSP etiketleri açılarak veya kapatılarak diller arasında geçiş yapılabilir. Örneğin aşağıdaki kodu ele alalım: <TABLE BORDER=1> <% for ( int i = 0; i < n; i++ ) { %> <TR> <TD>Sayı:</TD> <TD><%= i+1 [...]