ilk normal şekil (First Normal Form) 1NF

Yazan : Şadi Evren ŞEKER

Veri tabanı teorisinde geçen ve ilişkisel bir veri tabanının hafızayı daha verimli kullanması (daha az yer kaplaması) için geliştirilen normal şekillerden en ilkelidir.

Bir veri tabanı tasarlanırken normal formda olması göz önüne alınabilir veya daha sonradan normalleştirilebilir (nomalization). Bu sayede veri tabanının daha az yer kaplaması sağlanmış olur. Ancak bazı durumlarda yerden fedakarlık yapılarak hız ön plana çıkar. Bu durumda normalleştirilmiş bir veritabanının bozulması (denormalization) gerekir.

ilk normal şekilde iki temel kural vardır:

  1. Veri tabanında bulunan tabloların ilişki (bağlantı, join) kurulabilir şekilde tasarlanması.
  2. Tablolarda veri tekrarı (repeating groups) bulunmaması.

Şayet bir veri tabanı yukarıdaki şartları sağlayan bir haldeyse bu veritabanına ilk normal şekilde denilir.

Örneğin telefon defterinin tutulduğu bir tablo yapılmak istensin ve defterimizde isim, soyisim ve telefon numarası kolonları bulunsun. Bu durumda örnek bir tablo aşağıdaki şekilde olabilir:

İsim Soyisim Telefon No
Şadi Evren ŞEKER 02163023042
Ali Yıldız 02165780000
Ahmet Demir 02164890000

Yukarıdaki tabloda herşey normal görülebilir çünkü yeni birisi eklenince tablonun sonuna ilave edilecek birisi arandığında isim veya soy isim alanlarında arama yapılıp bulunan numara döndürülecek ve silme işlemi arama sonucunda sağlanacaktır. Ancak problem olan durum aynı kişiye ait ikinci bir telefon eklenemesidir.

Örneğin “Ali Yıldız”‘ın ikinci bir telefonu daha olsun ve rehberimizde bu ikinci kaydı tutmak isteyelim. Bu durumda aşağıdaki tablo alternatifi ile karşılaşırız:

İsim Soyisim Telefon No
Şadi Evren ŞEKER 02163023042
Ali Yıldız 02165780000
Ahmet Demir 02164890000
Ali Yıldız 02165780001

Yukarıdaki tabloda yeni bir kayıt eklenmiş ve ikinci telefon numarası kaydedilmiştir. Ancak bu durum bir problemdir çünkü aynı bilgi tekrar edilmiştir. Yani isim alanında aynı kişiyi ifade eden “Ali” ve soy isim alanında aynı kişiyi ifade eden “Yıldız” bilgisi tekrar edilmiştir.

Bu durumun çözümü olarak tek isim ve soy isim kaydının karşısında iki telefon numarası tutulması gerekir.

Bir çözüm alternatifi olarak aşağıdaki şekilde bir tablo düşünülebilir:

İsim Soyisim Telefon No TelefonNo2
Şadi Evren ŞEKER 02163023042
Ali Yıldız 02165780000 02165780001
Ahmet Demir 02164890000

Yukarıdaki tabloda yeni bir kolon eklenmiştir ve bu kolonda ikinci telefon numarası tutulmaktadır. Burada hemen farkedilebileceğimiz bir problem 3. veya 4. telefon numaralarının bir problem olmaya devam ettiğidir. Diğer bir problem ise tek telefonu olan kişiler için fazladan boş bir alan hafızada işgal edilmektedir.

Problemin çözümü yukarıdaki tablo yapısını 1NF uygun olarak ikiye bölmektir:

Kişiler Tablosu:

No İsim Soyisim
1 Şadi Evren ŞEKER
2 Ali Yıldız
3 Ahmet Demir

Telefonlar tablosu:

No Telefon No
1 02163023042
2 02165780000
3 02164890000
2 02165780001

Yukarıdaki iki tablo daha öncedentek tabloda tutulmaya çalışılan verileri tutmaktadır. Bu iki tablo arasında bir ilişki (join) kurmak ve iki tablodan bağlantılı olarak bilgi almak mümkündür. Ayrıca yukarıda saydığımız, boş değer bulunması (örneğin 2. telefonu bulunmayan kişiler için boş alan tutulması, null value) veya kayıt tekrarı problemleri çözülmüştür ve yazının başında belirttiğimiz ilişki kurulabilir tablolar elde edilmiştir.

Dikkat edileceği üzere iki ayrı tabloda veriyi tutmak ve arada ilişki kurmak tek tabloda tutmaya göre daha yavaş çalışabilir. Bu durumda normal şekil bozularak (denormalization) tek tabloya indirilmesi gerekebilir.

Bu yazıyı beğendiyseniz, başkalarının da ilgisini çekebilirsiniz:


1,113 views

2 responses to “ilk normal şekil (First Normal Form) 1NF”
  1. merve says:

    off hiç bişey anlasılmıyor

  2. :) Birinci normal şekil (first normal form) en basit normal şekildir. Hemen hemen hiç kural yoktur. Sadece tekrarlı grup olmaması gerekir bir de ilişki kurulmaya hazır.

    Yukarıdaki yazıda detaylıca anlattım ama çok daha basit anlatmak gerekirse bir tabloda iki tane aynı satır olmamalıdır.

    Örneğin öğrenci no ve isim olan bir tablo için aşağıdaki durum, 1NF için uygun değildir:

    No    İsim
    3212  Ali Demir
    4324  Veli Yılmaz
    4324  Veli Yılmaz
    

    Yukarıdaki tablonun olmama sebebi aynı satırın iki kere tekrarlanmış olmasıdır. Çözüm bu tekrarlı satırı kaldırmaktır. Yani her veriden bir kopya bulunacak.

    Gelelim ikinci şartımız olan ilişki kurulabilir tablolar olmasına.

    Bu şartta bize diyor ki, veriler arttıkça kolon sayısını arttıramazsınız. Böyle durumlarda ikinci bir tablo ekleyin.

    Örneğin öğrencilerin aldığı dersler var diyelim. Yukarıdaki tabloya ilave olarak bir kolonda ders tutalım:

    No    İsim          Ders
    3212  Ali Demir     Bilgisayara Giriş
    4324  Veli Yılmaz   Veri Yapıları
    

    Yukarıdaki haliyle herhangi bir problem bulunmayan bu tabloya ikinci bir ders eklediğimizde problem ortaya çıkacak. Tablo tanımlarında kolonlar esnek değildir. Yani tablo tek boyutlu olarak büyür. Bu durumda örneğin Ali Demir, ikinci bir ders alıyorsa, yukarıdaki tasarımda problem olacaktır.

    Çözüm nedir? Çözüm ikinci bir ders tablosu tutup arada ilişki kurmaktır.
    Öğrenci tablosu:

    No    İsim
    3212  Ali Demir
    4324  Veli Yılmaz
    

    Ders tablosu:

    Ders              Öğrenci
    Veri Yapıları     4324
    Bilgisayara Giriş 3212
    Lojik Devre       4324
    Veri Yapıları     3212
    

    Yukarıda görüldüğü üzere, ikinci tabloda her dersi kimin aldığı tutulmuştur. Bu yapıda, daha önce yaşanan ve bir öğrencinin birden fazla ders alması problemi çözülmüştür.
    Yukarıdaki örnek 1NF olarak doğru olmasına karşılık 2NF ve 3NF veya BCNF şartlarını sağlamaz. Örneğin 2NF için gereken anahtar bulunmamış fonksiyonel bağlılıklar belirlenmemiş ve buna göre normalleştirme (normalisation) yapılmamıştır. Sadece bu konuyu anlayamadığınızı belirttiğiniz için bu konuyu açıklayan bir örnek vermeye çalıştım.

    başarılar

Leave a Reply


altı * 8 =

Benzer Yazılar:

Bilgisayar Kavramları üzerinde şu anda okumakta olduğunuz 'ilk normal şekil (First Normal Form) 1NF' isimli yazı 16 Jan 2009 tarihinde, saat: 14:56 'de Şadi Evren ŞEKER tarafından gönderilmiş, toplam1,113 defa okunmuştur.

Benzer yazıları Veri Tabanı (Database) kategorilerinden okuyabilirsiniz. Yazar ile irtibat kurmak için email gönderebilirsiniz. Yazıya yorum yapabilir ya da yapılan yorumları RSS 2.0 ile takibe alabilirsiniz.


Category: Veri Tabanı (Database)