Yazan : Şadi Evren ŞEKER Blok şifreleme (block cipher) yöntemlerinden birisi olan ve bir bloğun şifreleme algoritmasından çıktısı ile bir sonraki bloğu beslemeye yarayan bu algoritmada amaç elektronik kod kitabına (electronic code book, ECB) göre daha başarılı şifreleme elde etmek hedeflenmiştir. Şifreleme yönteminin çalışması aşağıdaki şekil üzerinden anlaşılabilir: Yukarıdaki şekilde de görüldüğü üzere şifreleme algoritmasına [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Graf teorisinde (graph theory) bir ağacın içerisinden bir kısmınkesilmesine dayalı işlemdir. Bir ağaç (tree) yada bir graf( graph) kesildiğinde tek bir kesilme ile iki parçaya ayrıldığı kabul edilir. Bir kesitin boyutu kestiği kenar (edge) sayısı kadardır. Örneğin aşağıdaki kesitin boyutu 3′dür. grafın ağırlıklı olması durumunda (weighted graph), kesitin boyutu, kestiği [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Blok şifreleme (block cipher) için kullanılan yöntemlerden birisidir. Kısaca bloklar arasında ilişki kurarak, şifrenin çözülmesini daha zor hale getirmek amaçlanmaktadır. Klasik şifreleme yöntemi olan elektronik kitap (electrocnic book cipher EBC) aksine her şifrelenen blok, bir sonraki şifre için bir girdi olmaktadır. Basitçe bir bloğun şifrelenmesinden elde edilen sonuç, tekrar şifrelenerek [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Blok şifreleme (Block cipher) sırasında kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntem, elektronik kod defterinden (electronic code book) farklı olarak şifrelenen her blok, kendinden önceki bloğa bağımlıdır. Bu sayede saldırganın bloklara bağımsız saldırı yapmasının önüne geçilmesi hedeflenmiştir. Klasik Şifre Blok Zincirine (CBC) göre tek farkı şifrelenen bloğa sadece bir önceki bloktaki şifreli [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Blok şifrelemede  (block cipher) kullanılan yöntemlerden birisidir. ECB (electronic code book) yöntemindekinin aksine, şifrelenen mesajın bir önceki mesajla yahut (xor, özel veya) işlemine sokulması sonucunda çıkan mesaj şifrelenir. Bu durumu aşağıdaki şekil üzerinden daha net anlamak mümkündür. Yukarıdaki şekilde de görüldüğü üzere, Açık mesaj bloklara bölünmüştür. Her blok ayrı ayrı [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Blok şifreleme yöntemlerinin (block cipher) en basitidir. Verilen bir açık mesaj, bloklara bölünür. Bölünmüş mesaj ayrı ayrı parçalar olarak şifrelenir ve şifreli mesaj elde edilir. ECB modundaki bir şifrelemede, şifrelenen bloklar arasında bir ilişki söz konusu değildir. Her blok tek başına şifrelenir ve şifreli mesaj bu blokların birleşmiş halidir. Bu [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Veritabanı tasarım şekillerinden birisi olan BCNF, üçüncü normal şekil ile (third normal form, 3NF) karşılaştıırlabilir. Yapı olarak normal şekillerde üst sayıdaki normal şekiller, alt normal şekilleri kapsar. Yani 2. normal şekilde olan bütün veri tabanı tasarımları 1. normal şekilde ve benzer şekilde 3. normal şekilde olan bütün veri tabanı tasarımları [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde, veri tabanı teorisinde, bir veri tabanının daha verimli tutulması için geliştirilen şeklin ismidir. Bu şekil birinci ve ikinci normal şekillere göre daha başarılı çalışmayı hedefler.Unutulmamalıdır ki normal şekillerin hepsinde hedeflenen öncelikli performans, hafızanın daha verimli kullanılmasıdır. Hız için bazı durumlarda normal şekillerin dışına çıkılabilir. Üçüncü normal şeklin, üzerine [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinin çalışma konularından birisi olan veri güvenliğinde kullanılan bir aktif saldırı yöntemidir (Active attack) Bu yöntemde saldırgan olduğundan farklı bir kişi gibi davranır. Hedef saldırdığı tarafın güvendiği birisi gibi davranmak ve bu sayede iki sonuçtan birisine ulaşmaktır. Güvendiği kişi gibi davranarak mesajları üzerine almak ve bilgi sızdırmak Güvendiği kişi [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde bir sisteme yapılan saldırıdır. Genellikle saldırılan sistem bir mesajlaşma sistemi (mesajlaşan taraflar) veya bir yazılımdan oluşmaktadır. Güvenlik salıdırılarındaki amaç, bilgi sızdırmak veya sisteme zarar vermek olarak özetlenebilir. Saldırgan tarafın saldırı sırasında takındığı tavra göre de güvenlik saldırıları: Aktif saldırılar (Active Attacks) Pasif saldırılar (Passive Attacks) olarak sıralanabilir. İlk [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinin bir alt dalı olan yapay zekanın çalışma alanlarından doğal dil işleme (natural language processing) konusunda kullanılan bir dilbilim (linguistic) terimidir. Bu zarf (adverb) tipleri, cümledeki bir alt cümle ile ana cümle arasında bağlantı kurmaya yarar. Örneğin “önce, sonra, çünkü, dolayısıyla” gibi kelimeler bu gruptan sayılabilir. “Ayşe hazırlandıktan sonra [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde önemli bir konu olan yapay zekanın bir alt dalı olan doğal dil işleme konusunda kullanılan bir terimdir. Basitçe bir dildeki özneyi, o dildeki zarflara veya (adverbs) veya kaziyelere (önerme, predicate) bağlamaya yarayan kelimelerdir. Copula kelimesi latincedeki bağlama (bu yüzden çiftleşme anlamında da kullanılmaktadır) anlamından gelmektedir.  Örneğin yazılım mühendisliğindeki [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde en kısa yol bulmak için kullanılan algoritmalardan birisidir. Örneğin seyyar tüccar problemi (travelling salesman problem, TSP) gibi bir problemin çözümünde kullanılabilir. Benzer şekilde oyun programlamada, oyunda bulunan oyuncuların en kısa yolu bularak hedefe gitmeleri için de sıklıkla kullanılan algoritmadır. Kısaca bir düğümden (node) hedef bir düğüme (target node) [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Veri güvenliğinde bir şifreleme yöntemine saldırı yapılırken saldırganın istediği bir mesajı şifrelemesi ve bu istenen açık mesajın şifreli haliyle birlikte ele geçirmesi durumudur. Genellikle asimetrik şifreleme yöntemlerinde (umumi anahtar şifrelemesinde), açık anahtarın (public key) kullanılarak mesajın şifrelenmesi ve şifreli mesajın ele geçirilmesi için kullanılır. Bu saldırı yöntemine dayanıklı olan bir [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Veri güvenliği konusundaki saldırının sadece şifreli mesaj üzerinden yapılması (Ciphertext only attack, COA) durumudur. Basitçe saldırganın elindeki tek bilgi şifrelemede kullanılan method ve şifreli mesajın kendisidir. Şayet saldırgan açık mesajın alabileceği değerleri azaltmayı başarır ya da daha büyük bir başarıyla anahtarı veya açık mesajın kendisini bulabilirse başarılı sayılır. İlkel şifreleme [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Veri güvenliğinde şifreleme metodunun anahtarının ele geçirilmesi için kullanılan saldırı yöntemlerinden birisidir. Buna göre saldırgan tarafın eline bir açık mesaj bir de aynı mesajın şifreli hali bulunmalıdır. Şayet saldırgan taraf bu iki mesajı (açık mesaj ve aynı açık mesajın şifreli halini) ele geçirmişse bu bilgileri kullanarak sistemin anahtarını ele geçirebilir [...]