fstream (File Stream, Dosya Akışı)

Yazan : Şadi Evren ŞEKER

Özellikle C++ dilinde dosyalara erişmek ve dosyalar üzerinde işlem yapmak için çeşitli fonksiyonlardan oluşan bir kütüphanenin ismidir.

Aslında bilgisayarlardaki giriş çıkış işlemlerini ( I/O input/output) dört ana başlıkta toplamak mümkündür.

Bu yazının amacı, dosyala giriş çıkış işlemlerini içeren fstream kütüphanesini tanıtmaktır.

Yine başlamadan önce bilinmesi gerekir ki dosyalar programlama dillerinde iki ana grup altında incelenebilir:

Metin dosyalarını basitçe bir metin editörüyle açıp okuduğumuz (örneğin notepad, vi gibi) dosyalar olarak düşünebiliriz. Bu dosyalarda veri ardışık bir şekilde (sequential) dosyaya yazılmıştır. Dosyadaki herhangi bir veriye erişmek için dosyanın başından o veriye kadar ilerlemek gerekir.

İkili dosyalarda ise, dosyada bulunan verilere erişmeyi rastgele olarak yapabiliriz. Örneğin dosyanın 100. byte’ındaki bir veriye tek seferde erişilebilir. Ancak ikili dosyaların okunması ve yazılması metin dosyaları kadar basit değildir. Bu dosya tiplerinin kodlanma durumlarına göre özel editörler ile açılması gerekir. Örneğin herhangi bir ofis uygulaması ile (openoffice, microsoft office gibi) kaydettiğiniz bir dökümanı basit bir metin editörü ile açmayı deneyebilirsiniz. Dosya açıldığında sizin için anlamsız semboller belirecektir. Sembollerin bu şekilde belirmesinin sebebi aslında dosyada bulunan değerlere ASCII tablosundan birer karşılık aranmasından kaynaklanmaktadır. Oysaki bir ikili dosyadaki değerlerin ASCII karşılığı olması gerekmez.

Dosyalama işlemlerini içeren fstream kütüphanesini bu yazı kapsamında 4 grupta inceleyeceğiz.

  1. Dosyaların açılması
  2. Dosyaların kapatılması
  3. Dosyalardan okuma ve yazma işlemleri
  4. İlave fonksiyonlar

Dosyaların açılması

Dosyalar 3 farklı şekilde açılabilir:

  1. Okuma şeklinde (Reading Mode)
  2. Yazma şeklinde (Writing Mode)
  3. Ekleme şeklinde (Append Mode)

Basitçe okuma şeklinde açılan bir dosyadan sadece veri okunabilir. Yazma şeklindeki dosyalara veri yazılabilir ve dosyada daha önceden bulunan bütün veriler silinir (bir anlamda üzerine yazılmış olur). Ekleme şeklinde açılan dosyalarda ise mevcut veri saklanır ve yazılan veriler dosyanın sonuna ilave edilir.

Dosyaların iki farklı tutulma şekli bulunduğunu daha önce görmüştük. Aşağıda dosyaların bu tutulma şekillerine (ikili veya metin) ve yukarıdaki açılma şekillerine göre fstream kütüphanesinden hangi fonksiyonla açıldığını görmekteyiz:

Metin Dosyaları İkili Dosyalar
Yazma Şekli

(Write mode)

Yazmak için

ofstream out (“dosya.txt”);

veya

ofstream out;

out.open(“dosya.txt”);

Yazmak için

ofstream out (“dosya.txt”,ios::binary);

veya

ofstream out;

out.open(“dosya.txt”, ios::binary);

Ekleme Şekli

(Append Mode)

ofstream out(“dosya.txt”,ios::app);

veya

ofstream out;

out.open(“dosya.txt”, ios::app);

ofstream out (“dosya.txt”,ios::app|ios::binary);

veya

ofstream out;

out.open(“dosya.txt”, ios::app | ios::binary);

Okuma Şekli

(Read Mode)

ifstream in (“dosya.txt”);

veya

ifstream in ;

in.open(“dosya.txt”);

ifstream in (“dosya.txt”, ios::binary);

veya

ifstream in ;

in.open(“dosya.txt”, ios::binary);

Yukarıdaki tablodaki kod örnekleri kullanılarak bir dosya okuma, yazma veya ekleme şekillerinde açılabilir.

Dosyaların Kapatılması

Dosya işlemleri sırasında özellikle bir dosyaya veri yazıldıktan sonra dosyanın kapatılması çok önemlidir. Çünkü işletim sistemi bir dosyaya yazılacak olan verileri doğrudan yazmak yerine hafızada bekletebilir. Bunun sebebi dosyaya yazılacak veriler üzerinde ileride bir değişiklik olma ihtimali ve bu durumda dosyaya erişmeden hafıza üzerinden ilgili değişikliğin yapılmasıdır.

Ancak dosya kapatıldığı zaman, programımızda dosyaya yazılmasını istediğimiz şeylerin tamamının dosyaya yazılmış olduğundan emin olabiliriz. Aksi halde yukarıda bahsedilen durum gibi dosyaya yazılması beklenen herşey yazılmış olmayabilir.

fstream kütüphanesinde dosyaların kapatılması için close() fonksiyonu bulunur. Bir dosyanın hangi şekilde açıldığına bakılmaksızın (ekleme, yazma veya okuma) ve dosyanın tipine bakılmaksızın (metin veya ikili dosya) bu fonksiyon kullanılabilir.

in.close();

veya out.close();

şeklinde dosya kapatılabilir.

Dosyalardan okuma ve yazma işlemleri

Veri Tipi Okuma fonksiyonları Yazma fonksiyonları
char get(); put();
Kelime (boşluğa, dosya sonuna yada satır sonuna kadar) >> (yönlendirme operatörü) << (yönlendirme)
Satır (dosya sonuna yada satır sonuna kadar) getline(); << (yönlendirme)
Nesne (struct veya object tipinde) read(); write();
İkili dosya tipleri için Yukarıdakilerin aynısı Yukarıdakilerin aynısı

Yukarıdaki tablodan okunmak veya yazılmak istenen veri tipine göre bir fonksiyon seçilerek kullanılabilir.

İlave Fonksiyonlar

Aşağıda pekçok zaman dosya işlemlerini kolaylaştıran bazı fonksiyonlar ve kullanım açıklamaları verilmiştir.

İşlem Fonksiyon Açıklama
Dosya sonunu kontrol eof() Dosyadan okuma yapılırken dosyanın sonuna gelindiğinde true veya 1 değeri döndürür.
Herhangi bir işlemin hatalı olması. bad() Yazma veya okuma işlemleri sırasında bir işlemin herhangi bir sebeple gerçekleştirilememesi durumunda true veya 1 döndürür.
Dosya açık mı kontrolü is_open() Dosyanın açık olup olmadığını kontrol eder. Şayet açıksa true değilse false döndürür.
Okunan verinin miktarı gcount(); Dosya açıldıktan sonra şimdiye kadar dosyadan okunmuş olan verinin byte cinsinden değerini döndürür.
Karakter atlatma igonore() Verilen miktar kadar karakteri atlayarak sonrasından devam eder. Dosyadan okuma işlemi yapılırken belirli bir bilgiyi atlamak için kullanılabilir.
Sıradaki karakteri kontrol peek(); Sıradaki karakteri kontrol eder ama dosyada ilerlemez. Yani dosyadan okuma işlemi yapıldığında kalınan yerden devam eder ama peek fonksiyonu ile sıradaki karakter kontrol edilebilir.
Rastgele erişim (sadece ikili dosyalarda) seekg();

seekp();

tellg();

tellp();

Fonksiyonların sonu g ile bitenler get (Almak) sonu p ile bitenler ise put(Atamak) için kullanılır. Basitçe dosyanın belirli bir konumuna gitmek veya mevcut konumunu öğrenmek için kullanılırlar.
Bu yazıyı beğendiyseniz, başkalarının da ilgisini çekebilirsiniz:


1,107 views

18 responses to “fstream (File Stream, Dosya Akışı)”
  1. Can says:

    java için dosyadan kelime okuma işleminde
    örneğin dosyada geçen “data” sayısının bulunmasında nasıl bir yol izlemek gerekir yardımcı olabilir misiniz ?

  2. Şadi Evren ŞEKER says:

    Basitçe string matching algoritmalarından birisini kullanabilirsiniz. İki dizginin (String) eşlenmesi (matching) için aşağıdaki yazıya bakmanızda fayda olabilir:
    boyer moore dizgi arama algoritması
    Bu yazıdaki eşleme algoritmalarını JAVA için uygularken bilmeniz gerekn tek şey iki dizginin eşit olup olmadığını karşılaştırmak için equals fonksiyonunu kullanmanız. Yine de yardımcı olmazsa lütfen burada belirtin ihtiyacınız doğrultusunda yardımcı olmaya çalışayım.

  3. Can says:

    Yardımınız için çok teşekkür ederim yazdığınız algoritmayı programıma uyarladım.

  4. muuhammed kaplan says:

    sadi bey sizden başka yazan yok sizi tebrik ediyorum koca proflar doçentler yıllardır oturup bizim gibi bu konuların ancak adını duyan taşra üniversitesi öğrencilerine böyle bir sistem sunmadıkları gibi 10 yıldır bu dersi veren hala zahmet edip örenmeyenlere bilmeyenlere ne demeli.
    takdir ve teşekkür

  5. emre says:

    merhabalar 5:0:3
    1:2:4 gibi burst,arrival time ve priority yi gostern sayıları c++da programa nası ekleyip okutabilirim..bu kodları y.txt gibi bi dosyaya yazdırıp degerleri okutmam lazım programa nası eklerim boyle biseyi yardımcı olursanız cok sewinirim..

  6. C++ ile klasik olarak dosyaya nasıl yazırıyorsanız o şekilde yazırabilirsiniz. Örneği aşağıda vermeye çalışayım:

    #include <iostream>
    #include <fstream>
    using namespace std;
    
    int main () {
      int a , b , p ; // örnek olarak arrival, burst, priority olduğunu kabul edelim.
      a=1;b=2;p=4; // örnek olarak veriyorum kodunuz elbette farklı olacak.
      ofstream myfile;
      myfile.open ("y.txt"); // farklı dosya ise y.txt değiştirin
      myfile < < a << ":" << b << ":" << p << endl ; // aralarına : koyup satır sonu için endl yapıyoruz.
      myfile.close();
      return 0;
    }
    

    Sonuçta dosyada
    1:2:4\n
    şeklinde bir içerik olacaktır (buradaki \n satır sonu olarak kullanılmıştır, notepad vs. ile açarsanız birşey göremezsiniz)

    umarım yardımcı olur

    başarılar

  7. emre says:

    cok tesekkur ederim..peki bisey daha sorabilirmiyim koddaki 1:2:4 gibi degerleri kullanıcının girmesini istiyorsak ve sonsuz deger alacak benim yaptıgım program,verdiginiz kodda nası bi degişiklik yapmam gerekir?

  8. sanırım probleminiz, C++ dilindeki temelleri bilmiyor olmanız, döngü, ve temel işlemleri çalışmanız yararlı olabilir.

    Örneğin bir giriş kodu olarak aşağıdaki bağlantıyı okuyabilirsiniz:
    http://www.bilgisayarkavramlari.com/2010/09/28/c-giris/

    başarılar

  9. deniz says:

    Merhaba;
    uzerinde ugrastigim bir program var. Iki tane .txt dosyasini karsilastirmak ve bir output dosyasi olusturmam gerekiyor. iki dosyanin arasinda unlem virgul veya bosluk gibi farklar var ve bu iki dosyanin satirlarini karsilastirip output dosyasina yazdirmam gerekiyor. iki dosyada da ayni numarali satirda ayni icerik varsa outputa satir numarasini yazdirip satiri yazdirmam gerek ve eger satirlar farkliysa bu satirlardan birini diger dosyanin tamaminda aramam ve eger esini bulursam 2 satir numarasini da yazdirip satiri yazmam gerek eger esi yoksa da eski dosyada ise “old” yazip satir numarasini yazip satiri yazmam gerek ve eger esi olmayan satir yeni dosyada ise “new” yazip satir numarasini yazip satiri yazmam gerek. satirlarin iki dosyada farkli yerlerde olma ihtimali yuksek cunku bu iki dosya da birer kod dosyasi ve biri otekinin modifiye edilmis hali. cogu seyi yapiyorum ama .tellg() ve .seekg() komutlarini kullandigim zaman cozemedigim satir atlama veya satirlarin basindan 5-6 karakter silme gibi hatalar olusuyor ve bu komutlari kullanmam gerek .clear() komutunu da eklemeyi denedim ama bir faydasi olmadi. bir satiri diger dosyanin tamaminda aramak icin cursor noktasini kaydetmem dosyanin basina donmem satirlari taramam ve islem tamamlaninca eski noktaya geri donmem gerek ve bunun icin tellg ve seekg yi kullanmam gerekiyor diye dusunuyorum bu komutlardan kaynaklanan satir atlama karakter atlama gibi hatalar olup olmayacagi hakkinda ve nasil cozebilecegim konusunda bilgi verirseniz sevinirim. tesekkurler

  10. Ahmet Bilgic says:

    Sadi hocam, Word dokumanindan yada text dosyasindan okurken Turkce karakter problemi cikiyor bunu nasil cozebilirim. Su kodu denedim ama yine bazi turkce karakterler cikmiyor

    BufferedReader in = new BufferedReader(
    new InputStreamReader(new FileInputStream(“C:\\Users\\Public\\Documents\\myfile.txt”), “UTF8″));
    str=in.readLine();
    while(str!=null){
    System.out.println(str);
    str=in.readLine();
    }

    }

  11. bir kaç ihtimal var. Dosyanın UTF8 olmaması veya ekranın desteklememesi.

    Ekran sorunu için bir IDE kullanmanızı tavsiye ederim. Örneğin netbeans ile çalışırken output ekranında Türkçe karakterler sorunsuz görülürken, aynı kodu windows için konsoldan çalıştırdığınızda karakter problemi olur.

    Dosya problemi için de gelişmiş bir editör kullanarak dosyayı açmanızı ve karakter kodlamasını (encoding) değiştirmenizi öneririm.

    Örneğin sıkça kullandığım ve ücretsiz bir yazılım olan notepad++ ile dosyayı açtıktan sonra encoding menüsü altında değişiklik yapılmalıdır.

    Son olarak bunlar işe yaramıyorsa, dizginin (String) karakter kodlamasını değiştirmeyi deneyebilirsiniz.

    try {
        byte[] utf8Bytes = original.getBytes("UTF8");
        byte[] defaultBytes = original.getBytes();
    
        String roundTrip = new String(utf8Bytes, "UTF8");
        System.out.println("roundTrip = " + roundTrip);
        System.out.println();
        printBytes(utf8Bytes, "utf8Bytes");
        System.out.println();
        printBytes(defaultBytes, "defaultBytes");
    } catch (UnsupportedEncodingException e) {
        e.printStackTrace();
    }
    
  12. Ahmet Bilgic says:

    Cok tesekkur ederim hocam.

  13. rpzf says:

    dosyaya yazdığımız verileri update etmek,değiştirmek için ne yapmamız gerekir acaba??

  14. Sorunuzu doğru anladıysam, bir dosyanın bir kısmını değiştirmek istiyorusnuz. Bütün dosyayı değiştirmek istiyorsanız, açarken dosyayı yazma şekli ile açmanız (write mode) yeterli ve üzerine yazar.

    Ancak benim anladığım gibi dosyanın geri kalanına müdahale etmeden sadece istenen bir kısmını değiştirmek istiyorsanız öncelikle rast gele erişilebilir bir dosya erişimine ihtiyacınız var. Örneğin JAVA dilinde RandomAccessFile ismi verilen bir sınıf bulunuyor.

    API bağlantısını aşağıda veriyorum:
    http://download.oracle.com/javase/1.5.0/docs/api/java/io/RandomAccessFile.html

    Aşağıdaki şekilde yazılan bir kodu ele alalım:

    File dosya = new File (dosyaadi);
    //Dosyaya okuma ve yazma haklari ile erişmek için rastgele erişilebilir açıyoruz
    RandomAccessFile accessor = new RandomAccessFile (dosya, “rws”);
    int sondan = 26;
    long baslangic = accessor.length() – sondan;

    accessor.seek(baslangic);
    accessor.writeInt(x);
    accessor.writeShort(y);
    accessor.writeByte(z);
    accessor.close();

    Yukarıdaki kodda, dosyanın son 26 byte uzunluğundaki verisine doğrudan erişilim (random access) buraya bir integer, bir short ve bir byte tipinde 3 değişken değeri yazılmıştır. Bu bilgiler, eski verilerin üzerine yazılır. Elbette x,y ve z değişkenlerini önceden tanımlamanız gerekir.

    başarılar

  15. gezgin20 says:

    merhaba hocam dosya acıp kapamada y dosyasını nerde oluştmamız gerekiyo program bu dosyaya nasıl erişiyo bu konu cok karışık geldi bana

  16. y dosyası ile tam olarak neyi kastediyorsunuz?

  17. gezgin20 says:

    y.txt ustteki kodda icerisinden veri okunan dosyayı

  18. o kodda, dosya ofstream ile açıldığı için, kodun çalıştığı dizinde oluşturulur. Yani dosya ilk kez oluşturulup içerisine veri yazıldığı için, dosyayı sizin derlediğiniz program diskte oluşturacaktır. Sizin ayrıca bir dosya oluşturmanız gerekmez. Dosyayı bulmaya çalışıyorsanız da, dosya programın çalıştığı dizin içerisindedir.

Leave a Reply


5 - = null

Benzer Yazılar:

Bilgisayar Kavramları üzerinde şu anda okumakta olduğunuz 'fstream (File Stream, Dosya Akışı)' isimli yazı 20 Apr 2009 tarihinde, saat: 00:38 'de Şadi Evren ŞEKER tarafından gönderilmiş, toplam1,107 defa okunmuştur.

Benzer yazıları C/C++, Dosya Organizasyonu (File Organisation) kategorilerinden okuyabilirsiniz. Yazar ile irtibat kurmak için email gönderebilirsiniz. Yazıya yorum yapabilir ya da yapılan yorumları RSS 2.0 ile takibe alabilirsiniz.


Category: C/C++, Dosya Organizasyonu (File Organisation)