...Yazan: Şadi Evren ŞEKER
Sanal bellek olarak da isimlendirilen hafıza türü, bilgisayarın birincil hafızası (primary memory) olarak bilinen RAM‘in yetersiz kaldığı durumlarda ikincil hafıza (secondary memory) olarak bilinen diskin bir kısmının kullanılmasıdır.
Unix/Linux terminolojisine göre takas alanı (Swap space) olarak isimlendirilen bu hafızada RAM ve disk arasında bulundurlan bilgiler sürekli olarak takaslanmaktadır (swapping).
Kısacası işlemlerin çalışmak için ihtiyaç duydukları Bellek kapasitesinin üzerindeki talepler için disk kullanılır ve çalışan programların eriştikleri veriler anlık olarak RAM’de durmalıdır. Yani şayet yer yetersizliğinden dolayı bir bilgi diske taşınmışsa ve bu bilgiye tekrar erişilmek istenirse, bu bilgi diskten RAM’e geri yüklenmelidir.
Bu yükleme işlemi tahmin edileceği üzere oldukça zaman almaktadır çünkü diske erişim, RAM’e erişime göre oldukça yavaştır. Ayrıca diske iki kere bilgi yazılmalıdır. Bu algoritma aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
Yukarıdaki akış diyagramında (flow chart) gösterilen algoritmaya göre şayet veri RAM’de bulunmuyorsa hem yer açmak için RAM’den bir veri diske yüklenmeli hem de diskte RAM’e talep edilen veri yüklenmelidir.
Sanal belleğin kullanılabilemesi için işlemlerin kıtalama (Segmentation) veya Sayfalama (Paging) ile hafızada tutulmaları gerekir. Bunun sebebi mantıksal adreslerin fiziksel adreslere dönüşüm olanağıdır. Ayrıca sayfalama (paging) ile hafızada tutulan işlem verilerinin parçalı olarak da disk ve RAM arasında takaslanması mümkündür.
Örneğin Window işletim sistemi üzerinde paging (sayfalama) kullanılarak disk üzerinde bir dosya oluşturulur ve işlem verileri buraya atılır.
Yukarıda bilgisayarın diskinde bulunan dosyaların listesi verilmiştir. Bu listenin en sonunda pagefile.sys ismi verilen dosyanın amacı sayfalama verilerinin sonucunda işlemlerin bir kısmının diskte tutulmasıdır.
Diskte bu işlem için ayrılan miktar windows’un gelişmiş ayarlarından ayarlanabilir:
Görüldüğü üzere Windows random Access olan bir hafıza alanını ardışık (Sequential) erişimi olan disk üzerinde tek bir dosya olarak tutması çeşitli problemlere yol açabilmektedir. Örneğin bu dosya üzerinde fragmentation (parçalanma) olabilir. Yani çalışan ve ölen işlemler zaman içinde dosyada boşluklar oluşturmakta bu durumda performans kaybına sebep olmaktadır. Bunun için bu dosyanın defrgament edilmesini de içeren bir takım yöntemler geliştirilmiştir. Ancak hafıza yoðun işlemlerde performans artışını sağlayan en kesin yöntem fiziksel hafızanın arttırılmasıdır.
Sanal belleğin kapatılması için yukarıdaki şekilde görülen ekran kullanılabilir veya Swappingin tamamen kapatýlmasý için :
Linux sistemlerde /proc/sys/vm/swappiness parametresinin deðiþmesi
Windowsta ise DisablePagingExecutive registry ayarının değiştirilmesi mümkündür.
522 views