Yazan : Şadi Evren ŞEKER JAVA, C++ veya C# gibi nesne yönelimli programlama dillerinde kullanılan bir terimdir. Basitçe, aynı anda çalışan birden fazla lifin (thread) veya işlemin (process) sıralı olmasını ve birbiri ile iletişim halinde çalışmasını sağlar. Nesne yönelimli programlama ortamında iki farklı kavram birbirine sıkça karışmaktadır. Aslında anlam olarak birbirine yakın olan synchronized methods [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde kullanılan bir yaklaşım olan nesne yönelimli programlama (object oriented programming) sayesinde gelişmiş olan bir kavramdır. Basitçe bir nesnenin (object) hafızada (RAM) olan bilgilerinin saklanmak veya ağ üzerinden yollanmak gibi amaçlarla bir dizgiye (string) dönüştürülmesi işlemidir. Bu dizginin yapısı olarak çoğunlukla XML dili kullanılır. bu sayede verinin içeriğini belirleyen [...]

Yazan  : Şadi Evren ŞEKER JML ingilizce Java modelling language kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Basitçe bir java kaynak koduna eklenen ilave satırlar ile progam doğruluğunu (program correctness) sağlamayı amaçlar (program verification). İlave olarak eklenecek satırlar java kodunun içerisine yorum satırı gibi ilave edilir. Normal java yorum satırlarından tek farkı ilave olarak konulan @ [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER JAVA programlama dilinde, derlenecek olan kaynak kodunun (Source code) kullandığı bağlantılı sınıfların (class) derlemeye dahil edilmesi için kullanılan terimin ismidir. Basitçe bir java kodunu derlerken, java derleyicisinin(Compiler) sınıfları (class) aradığı yoldur. İki türlü atanabilir, ya ortam değişkenlerinden (environment variables) CLASSPATH değişkenine yazılır. Ya da derleme sırasında -cp parametresi ile verilir. [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER İçerik Çerezlerin internet gezgininde ayarlanması Çerezlerin HTTP protokolü üzerinden çalışması PHP dilinde çerez kullanımı JSP dilinde çerez kullanımı ASP dilinde çerez kullanımı Çerezler ve güvenlik İneternet üzerinde, özellikle de web sayfaları üzerinde gezinirken kullanılan ufak kayıt dosyalarına verilen isimdir. Basitçe bir web sitesi internet üzerinden yayın yaparken bazan bağlanan kullanıcılar [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER MIME , internet üzerinde kullanılan bir posta (mail) protokolüdür (protocol , teşrifat). Kelime anlamı olarak multi purpose internet mail extenstions (mime, çok amaçlı internet posta uzantıları) kelimelerinin baş harflerinden oluşmaktadır. Yapı olarak açık ve ASCII karakter kodları ile çalışan protokolde istenirse ASCII olmayan posta ekleri, veya mesaj içerikleri de yollanabilir.SMTP [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı JAVA programlama dilinden bir veri tabanına nasıl bağlanılacağını adım adım örnek kod üzerinden açıklamaktır. Uygulamada veri tabanı olarak JavaDB kullanacağız. Bu veritabanı netbeans ile birlikte gelmenin yanında Sun microsystems’in web sitesinden de indirilebilir. Temel olarak bir programlama dilinden (JAVA veya farklı bir dil) bir veritabanına (database) bağlanmak [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde önemli konulardan birisi olan programlama dillerinin işlemleri yapma sırasını belirler. Bir programlama dilinde işlem önceliği bir iki farklı unsura göre belirlenir. Öncelikle sonucu etkileyen ve işlemin matemetiksel önceliğine göre bir tercih yapılır. Örneğin çoğu C benzeri dillerde C dilindeki işlem öncelikleri kullanılır. İçerik 1. Soldan sağa öncelik (left [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Programlama dillerinde, özellikle de nesne yönelimli (object oriented) programala dillerinde bir işlemin (operator) farklı amaçlar için ve farklı veri tipleri ile kullanılması mümkündür. Örneğin C++ dilinde aşağıdaki yapı ile bu işlem yapılabilir: operator([parametreler]) { İşlemler } Örneğin bu yapıda yeniden tanımlanmış (üzerine yüklenmiş, overload) aşağıdaki kodu inceleyelim: int operator+(int a, [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar mühendisliğinin pek çok alanında kullanılan şablonlar, programlama dillerinde bir fonksiyon (function) veya programın bir parçasının farklı değişken tipleri için kulllanılmasını sağlarlar. Örneğin JAVA ve C++ dillerinde kullanılan bu özelliği bu yazı kapsamında açıklamaya çalışacağız. Örneğin aşağıdaki kod parçasını ele alalım: template<typename T> template<class T> Yukarıdaki ilk satırda bir tip [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Yazılım mühendisliğinde kullanılan bir mimari yaklaşımdır. Basitçe yazılımın tasarımı ve geliştirilmesi aşamalarında etkili olan bir bakış açısını yansıtır. Bu bakış açısına göre kullanıcı ara yüzü (user interface) ile iş mantığı (business logic) birbirinden ayrı olmalıdır. Yani kullanıcıların önündeki ekranların tasarlanması ve geliştirilmesi sırasında kullanıcı gözüyle analiz yapılmalı ve bu analize [...]

Yazan: Şadi Evren ŞEKER Latince bölünemez anlamına gelen atom kökünden üretilen bu kelime, bilgisayar bilimlerinde çeşitli alanlarda bir bilginin veya bir varlığın bölünemediğini ifade eder. Örneğin programlama dillerinde bir dilin atomic (bölünemez) en küçük üyesi bu anlama gelmektedir. Mesela C dilinde her satır (statement) atomic (bölünemez) bir varlıktır. Benzer şekilde bir verinin bölünemezliğini ifade etmek [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER İsmini bir kahve makinesinden alan JAVA’nın ilk başlardan beri sembolü olan kahveden türemiş bir kavram olan java bean’in sembolü de kahve çekirdekleridir (bean kelimesini çekirdek olarak çevirmek mümkündür) Basitçe java bean, tekrar kullanılabilir bir yazılım bileşenidir (reusable software component). Daha detaylı bakıldığında aslında her java bean bir yada birden çok [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Netbeans ile oluşturulan projelerde türkçe karakter desteği için projenin ilgili karakter kümesinin (character set) ayarlanması gerekir. Bunun için netbeans üzerindeki proje özelliklerinin ayarlanması gerekir. Öncelikle projenin özelliklerine girmek için proje listesindeki projenin üzerinde sağ tuşa tıklayarak özelliklere (properties) giriniz: Ardından açılan aşağıdaki ekranda encoding seçeneğinden ISO-8859-9 seçilir : Ekran onaylandıktan [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde metin ve yazı gibi bilgileri tutmak için kullanılan dizgileri (Strings) tutan değişkenler karşılaştırılırken eşitlik kontrolü yapılması mümkün değildir. Bunun yerine dizginin tamamının eşit olup olmadığını kontrol etmek ve ancak bütün elemanları aynıysa eşit oldukları hükmüne varmak gerekir. Bu durum aşağıdaki şekilde açıkça görülmektedir: Yukarıdaki şekilde hafızada durmakta olan [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde sık kullanılan veri tiplerinden birisi de dizgilerdir (Strings). Bu veri tipinde herhangi bir yazı durabilir. Genellikle verinin bir parçasını elde etmek için dizgi içerisinden bir parça çıkarılması gerekir. Bu işlem için dizginin (string) parçalanması gerektiğinde yapılan işleme parçalama (Tokenize) ismi verilir. Örneğin çok sık kullanılan virgül ayırmalı veri [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER JAVA’nın standart kurulum paketi içerisinde yer alan jar uygulamasının amacı birden fazla sınıfı tek bir paket ve dolayısıyla dosya içerisinde toplamasıdır. JAR dosyalarını sıkıştırma olarak düşünmek yerine bir arşivleme olarak düşünmek gerkir. Buradaki amaç tek bir dosyada bütün sınıfların (Class) toparlanmasıdır. Bir jar dosyasını oluşturmak için : jar cvf dosya.jar [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Dağıtık programlamanın bir parçası olan RPC( Remote Procedure Call ) üzerine inşa edilmiş olan ve nesne yönelimli programlama akımıyla birlikte gelişmiş olan RMI yaklaşımı basitçe bir kodun bir parçası olan methodun başka bir kod tarafından çağrılmasını sağlar. Temel olarak sistemde rmiregistry ismi verilen bir kayıt üzerinde RMI için çağrılması uygun [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Nesne yönelimli programlamanın gelişmesiyle birlikte dağıtık nesne mimarisi denilen bir kavram gün yüzüne gelmiştir. Bu kavrama göre bir nesne yönelimli projeyi farklı bilgisayarlar üzerinde dağıtmak ve projenin bu farklı bilgisayarlar üzerindeki farklı nesneler ile iletişim kurmasını sağlamak mümkündür. Bu işlem için örneğin JAVA dilindeki RMI (uzaktan metod çağırma , remote [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Programlama dilinde bir değişkenin (variable) tipinin değiştirilmesi anlamındadır. Temel olarak değişkenlerin tanımlandığı andan itibaren bir tipi bulunur. Bunun her ne kadar bazı dillerde istisnası olsa da (php, visual basic, perl gibi) bu dillerde de değişkenin tipi yine de tipsiz olarak belirtilmektedir. İşte tanımlama sırasında sahip olunan tipin daha sonradan değiştirilmesi [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Nesne yönelimli programlama yaklaşımında bir nesnenin oluşturulması sırasında ilk çalışan fonksiyonun ismidir. Buna göre bir nesnenin oluşturulması demek, nesneyi tarif eden sınıftan bir türün hafızada (RAM) bir kopyası için yer açılması ve bu nesnenin bütün değişken ve metodlarının tanımlanan kısıtlamalarla erişilebilir olması demektir. Bilindiği üzere nesne yönelimli programlamada bir nesnenin [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Nesne yönelimli programlama dillerinde istisnai bir durumu, beklenmedik bir olayı algılayıp buna karşı bir kod parçasının çalışmasıdır. Örneğin hafıyza bir dosya okuyacak olalım. Bu işlemler sırasında: dosyanın disk üzerinden bulunarak açılması dosyanın boyutunun belirlenmesi dosya için hafızda boyutu kadar yer açılması dosyanın bu hafızada açılmış yere yüklenmesi dosyanın kapatılması işlemlerinin [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER JAVA programlama dilinde miras ilişkisi (inheritance) içerisinde bulunan iki sınıftan (class) üsttekinin (ancestor) alttaki sınıfların (offspring) kendi metodlarını çiğnemesini ( overriding) engellemesi için final yapması durumudur. public class çalışan{ public final int maaş(){ return 1000; } } public class müdür extends çalışan{ } Yukarıdaki örnekte müdür sınıfı bir çalışan sınıfıdır [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Nense yönelimli programlama yaklaşımına göre çok şekilliliğin (polymorphism) bir gereği olarak bir işin birden farklı şekilde yapılabilmesini sağlayan özelliktir. Temel olarak method overloading (metod üzerine yükleme) veya operatör üzerine yükleme (operator overloading) olarak iki farklı şekilde incelenebilir. Aşağıda bir fonksiyonun üzerine yüklenmesi (function overlaoding) örneği verilmiştir: public class dikdörtgen{    [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Nesne yönelimli programlamada miras ilişkisi (inheritance) içerisinde olan sınıflardan atanın (ancestor) içerdiği bir metodun çocukları (offsprings) tarafından yeniden tanımlanması durumudur. Örneğin aşağıdaki çalışan sınıfını ele alalım: public class çalışan{ int maaş(){ return 1000; } } Yukarıda görülen çalışan sınıfında bir maaş fonksiyonu tanımlanmış ve her çağrıldığında 1000 değeri döndürecek şekilde [...]