Yazan: Şadi Evren ŞEKER Google tarafından geliştirilen ve arama motoru tasarımında kullanılan yaklaşımdır. Kısaca amaç, web sayfalarının daha başarılı bir şekilde depolanması (storing), bulunması (finding) ve güncellenmesidir (updating) . Google’ın konuya yaklaşımı, ucuz bilgisayarlar tarafından yüksek miktarda verinin tutulması ve işlenmesi yönündedir. Bu yaklaşımın genel bir görüntüsü aşağıdaki şekilde çizilebilir: Yukarıdaki şekilde görüldüğü üzere, bir [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde, özellikle ağ (network) konusunda geçen ve bir ortamı, birden fazla veri kanalının iletişimi için kullanılan yöntemlerden birisidir. Literatürde sıkça geçen diğer çok kanallı veri iletişim yöntemleri, TDMA (time division multiple access , zaman paylaşımlı çoklu erişim) ve FDMA (frequency division multiple access, frekans paylaşımlı çoklu erişim) yöntemleridir. CDMA [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde, özellikle ağ (network) konusunda kullanılan bir terimdir. Ağ iletişimi için kullanılan kanalın, birden fazla veriyi aynı anda iletmesi istendiği durumlarda genel olarak TDM (zaman paylaşımı çoklamalı) veya FDM (frekans paylaşımı çoklamalı) alternatiflerinden birisi kullanılır. İstatistiksel çoklama ise, TDM paylaşımının özel bir çeşididir. Basitçe ağ genişliğini (bandwidth), istatistiksel yöntemlere [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Genelde sinyal işleme konularında geçen bir terim olan jitter (dalga bozulumu), bilgisayar bilimlerinde, ağ (networking), çoklu ortam uygulamaları (multi media) veya resim işleme (image processing) gibi konularda geçmektedir. Jitter kavramı, kısaca bir sinyalin olması gereken değere göre hatalı dalga değeri vermesidir. Örneğin yukarıdaki şekilde bir dijital sinyal görülmektedir (resmin üstünde). [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER İngilizce, Internet Control Message Protocol kelimelerinin baş harflerinden oluşan kısaltmadır. Türkçe olarak İnternet Tespit Mesajı Teşrifatı olarak çevrilebilir. Genel olarak işletim sistemleri tarafından, ağda bulunan cihazların durumunu tespit amaçlı kullanılan bir teşrifattır (protocol). Örneğin bir cihaza erişilip erişilemediğini tespit için gönderilen mesaj tipidir. ICMP mesajları, birer IP paketi halinde yollanmaktadır. [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Hata kontrolü için kullanılan yöntemlerden birisidir. Veri güvenliği, veri iletimi veya veri sıkıştırma gibi alanlarda kullanılır. Genelde H sembolü ile gösterilir. Basitçe sistemde kullanılan üreteç matristen (generating matrix) çıkarılabilir. Bir eşlik kontrol matrisinin yapısı aşağıda verilmiştir: G = [I|P] şeklinde bir üreteç matris olmak üzere H = [PT|I] şeklinde bir [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Haberleşmede kullanılan bir terimdir. Bir kod kelimesi (code word), belirli bir teşrifatın (protocol, protokol) anlamlı en küçük parçasıdır. Her kod kendi başına tek bir anlam ifade eder ve bu anlam yeganedir (unique). Aynı yaklaşım programlama dilleri için de geçerlidir. Her programlama dilinde bulunan her kelime tek bir anlam ifade eder. [...]

Yazan: Yrd. Doç. Dr. Şadi Evren ŞEKER Birbirini dışlama özelliği, birden fazla işin birbiri ile ilişkisizliğini belirtmek için kullanılan bir terimdir. Örneğin iki işlem (process) veya iki lifin (thread) birbirinden bağımsız çalışmasını, aynı anda bir işlemi yapmamasını istediğimiz zaman birbirini dışlama özelliğini kullanabiliriz. Bazı kaynaklarda, kısaca mutex (mutually exclusive kısaltması) olarak da geçer. İki adet [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Genel olarak bir işin yapılması için, gereken ek maliyetlere verilen isimdir. Örneğin bir kamyonun, bir yükü taşıması için, kendisini de taşıması gerekir. Kendisini taşımasının maliyeti, bu işlemdeki ek yüktür (overhead). Bilgisayar bilimlerinde, çeşitli alanlarda farklı anlamlarla kullanılmaktadır. Örneğin veri iletişimi (network) konusunda ek yük (overhead) denildiğinde genelde bir veriyi iletmek [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER 1. Giriş 2. Sunucu / İstemci Mimarisi (Client /Server) 3. JAVA ile ağ programlama 4. JAVA dilinde veri iletişimi için akışların (streams) kullanımı 5. JAVA dilinde Temel bir istemci sunucu (client / server) kodlaması 6. Kodların derlnemesi ve çalıştırılması 7. Java dilinde çok lifli bir istemci / sunucu kodlaması 8. [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde, özellikle ağ yönetiminde (network) sıkça kullanılan bir terimdir. Buna göre iki uç bilgisyaar herhangi bir sunucu (Server) ihtiyacı olmadan birbiri ile doğrudan iletişim kurar. Normalde ağ yapılarında sunucu /istemci (client /server) modeli sıklıkla kullanılır. Bu model yönetim açısından tek bir sunucuya müdahale edilme kolaylığı sağlamanın yanında bütün ağ [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER DOM yani İngilizcedeki Document Object Modelling veya Türkçe karşılığı ile Doküman Nesne Modellemesi basitçe bir işaretleme dili (genellikle HTML veya XML gibi bir dil) için etiketlere (tags) erişmeyi sağlayan bir erişim yöntemidir. Günümüzde SAX ve DOM en yaygın olarak kullanılan erişim yöntemledir. SAX daha çok tek seferde işlenen ve ardışık [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde ağ güvenliğinde (network security) kullanılan terimlerden birisidir. Buradaki güvenlik kelimesi saldırılara karşı sağlanan güvenlikten daha çok ağdaki problemlere karşı sağlanan güvenlik anlamındadır. Yazının burasında Güvenlik kelimesine biraz açıklık getirmek istiyorum. İngilizcedeki 5 ayrı kelimeyi Türkçede tek bir güvenlik kelimesi ile karşılamamız anlam karmaşasına yol açıyor yani security, trust, [...]

Yazan :Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar ağlarında bağlayıcı cihazların (ağ anahtarı, switch) kullanımının artmasıyla günlük hayata girmiş bir terimdir. Temel olarak herhangi bir boyuttaki bağlantı şekli üzerinde sanal bir yerel ağ bağlantısında (local area network) oluşturmanın ismidir. Buna göre örneğin internet üzerinde dünyanın iki ucundaki kişi aynı yerel ağdaymış gibi çalışabilir. Benzer şekilde bir iş yerinde [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER İçerik Çerezlerin internet gezgininde ayarlanması Çerezlerin HTTP protokolü üzerinden çalışması PHP dilinde çerez kullanımı JSP dilinde çerez kullanımı ASP dilinde çerez kullanımı Çerezler ve güvenlik İneternet üzerinde, özellikle de web sayfaları üzerinde gezinirken kullanılan ufak kayıt dosyalarına verilen isimdir. Basitçe bir web sitesi internet üzerinden yayın yaparken bazan bağlanan kullanıcılar [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER MIME , internet üzerinde kullanılan bir posta (mail) protokolüdür (protocol , teşrifat). Kelime anlamı olarak multi purpose internet mail extenstions (mime, çok amaçlı internet posta uzantıları) kelimelerinin baş harflerinden oluşmaktadır. Yapı olarak açık ve ASCII karakter kodları ile çalışan protokolde istenirse ASCII olmayan posta ekleri, veya mesaj içerikleri de yollanabilir.SMTP [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Veri güvenliğinde kullanılan bir protokol (teşrifat, protocol) çeşididir. Temel olarak ortadaki kişi (man in middle) saldırılarına karşı geliştirilmiştir. Amacı, şifreli veri iletişimi sırasında, iletişimi izleyerek sabote etmek isteyen kötü niyetli kişilere karşı güvenlik sağlamaktır. Bilindiği üzere ortadaki kişi saldırısında, mesajlaşmanın üzerinden geçtiği bir kişi, her iki tarafa da sahte anahtarlar [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimleri açısından protokoller (teşrifatlar) genelde iki veya daha fazla taraf için yapılması gereken bir dizi işi belirtir. Özellikle veri iletişimi ve birden çok işin aynı anda yapıldığı çok işlemli (multi-process) ve çok izli (multi threaded) sistemlerde oldukça sık kullanılan bir terimdir. Bilgisayar bilimlerindeki kullanımı da günlük hayattan pek farklı [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinin ağ yönetimi çalışmalarının bir konusudur. Basitçe bir ağ ortamına aynı anda birden fazla bilgisayarın erişmesi durumunda oratamın algılanmasını ifade eder. CSMA, OSI katmanlarından veri bağlantı katmanında (datalink layer ) çalışan MAC (Ortam erişim kotrolü, media access control) katmanının özel bir halidir. Bu protokol aşağıda açıklanacak olan olasılıksal bazı [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER İnternetin (world wide web) bir alt uzayı olarak düşünülebilecek anlambilimsel ağlar, internet üzerinde bulunan ve doğal dilde yapılan yayınlara bir alternatiftir. Anlambilimsel ağlar, bir bilgi kaynağının makinelere (bilgisayarlar) tarafından işlenebilecek ve bu işleme sonucunda anlamı tam olarak anlaşılabilecek ağlardır. Mânâ ağları (anlambilimsel ağlar) üzerinde yapılan çalışmalarda henüz tam bir kesinlik [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Yazılım mühendisliğinde kullanılan bir mimari yaklaşımdır. Basitçe yazılımın tasarımı ve geliştirilmesi aşamalarında etkili olan bir bakış açısını yansıtır. Bu bakış açısına göre kullanıcı ara yüzü (user interface) ile iş mantığı (business logic) birbirinden ayrı olmalıdır. Yani kullanıcıların önündeki ekranların tasarlanması ve geliştirilmesi sırasında kullanıcı gözüyle analiz yapılmalı ve bu analize [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER JAVA teknolojisi üzerine kurulu olan ve web üzerinden sunucu tarafı kod geliştirme (server side development) olanak sağlayan bir teknolojidir. JSF teknolojik olarak JSP (Java Server Pages) teknolojisinin üzerine kurulmuş bir çerçeve (framework) olarak düşünülebilir. Yani üretilen ve gösterilen kod olarak JSF teknolojisinin altında JSP teknolojisi kullanılmaktadır. Klasik talep tekileşimli MVC [...]

Yazan: Şadi Evren ŞEKER Latince bölünemez anlamına gelen atom kökünden üretilen bu kelime, bilgisayar bilimlerinde çeşitli alanlarda bir bilginin veya bir varlığın bölünemediğini ifade eder. Örneğin programlama dillerinde bir dilin atomic (bölünemez) en küçük üyesi bu anlama gelmektedir. Mesela C dilinde her satır (statement) atomic (bölünemez) bir varlıktır. Benzer şekilde bir verinin bölünemezliğini ifade etmek [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilindiği üzere JSP internet üzerinden HTML etiketlerinin (tags) arasında değişken içerikli (dynamic content) üretilmesi için geliştirilmiş bir teknolojidir. Ancak JSP üzerindeki JAVA teknolojisinin sonuna kadar kullanılması sadece daha karmaşık kodlar ile sonuçlanmaktadır. Her ne kadar teknolojik olarak Bean bağımsız JSP kodları yazılabilese de kodlar çok karışmakta ve bir müddet sonra [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER JSP dilinde tanımlı olan ve çok kullanılan dört obje ve tanımı aşağıda verilmiştir: request response out session request nesnesi HttpServletRequest sınıfından (class) tanımlanan bu nesne kullanıcı isteklerini (Request) karşılamak amacıyla kullanılır. response nesnesi HttpServletResponse sınıfından (class) tanımlanmıştır ve kullanıcıya gönderilecek olan cevap bilgisinin oluşturulmasında kullanılır.  Servletlerden farklı olarak JSP dilinde [...]