Bilgisayar Kavramlarıwww.bilgisayarkavramlari.com |
Yazan : Şadi Evren ŞEKER JAVA teknolojisi üzerine kurulu olan ve web üzerinden sunucu tarafı kod geliştirme (server side development) olanak sağlayan bir teknolojidir. JSF teknolojik olarak JSP (Java Server Pages) teknolojisinin üzerine kurulmuş bir çerçeve (framework) olarak düşünülebilir. Yani üretilen ve gösterilen kod olarak JSF teknolojisinin altında JSP teknolojisi kullanılmaktadır. Klasik talep tekileşimli MVC [...]
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Latince bölünemez anlamına gelen atom kökünden üretilen bu kelime, bilgisayar bilimlerinde çeşitli alanlarda bir bilginin veya bir varlığın bölünemediğini ifade eder. Örneğin programlama dillerinde bir dilin atomic (bölünemez) en küçük üyesi bu anlama gelmektedir. Mesela C dilinde her satır (statement) atomic (bölünemez) bir varlıktır. Benzer şekilde bir verinin bölünemezliğini ifade etmek [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilindiği üzere JSP internet üzerinden HTML etiketlerinin (tags) arasında değişken içerikli (dynamic content) üretilmesi için geliştirilmiş bir teknolojidir. Ancak JSP üzerindeki JAVA teknolojisinin sonuna kadar kullanılması sadece daha karmaşık kodlar ile sonuçlanmaktadır. Her ne kadar teknolojik olarak Bean bağımsız JSP kodları yazılabilese de kodlar çok karışmakta ve bir müddet sonra [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER JSP dilinde tanımlı olan ve çok kullanılan dört obje ve tanımı aşağıda verilmiştir: request response out session request nesnesi HttpServletRequest sınıfından (class) tanımlanan bu nesne kullanıcı isteklerini (Request) karşılamak amacıyla kullanılır. response nesnesi HttpServletResponse sınıfından (class) tanımlanmıştır ve kullanıcıya gönderilecek olan cevap bilgisinin oluşturulmasında kullanılır. Servletlerden farklı olarak JSP dilinde [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Netbeans ile oluşturulan projelerde türkçe karakter desteği için projenin ilgili karakter kümesinin (character set) ayarlanması gerekir. Bunun için netbeans üzerindeki proje özelliklerinin ayarlanması gerekir. Öncelikle projenin özelliklerine girmek için proje listesindeki projenin üzerinde sağ tuşa tıklayarak özelliklere (properties) giriniz: Ardından açılan aşağıdaki ekranda encoding seçeneğinden ISO-8859-9 seçilir : Ekran onaylandıktan [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER JSP kullanarak bir oturumun takip edilmesi mümkündür. Basitçe bir kullanıcının siteye bağlanmasından başlayarak sitede yaptığı her işlemin takip edilmesi ve siteyle olan iletişiminin kayıt altında tutulması örneğin kullanıcı adı ve şifresinin bir kere sorulduktan sonra bütün sayfalardan erişilebilmesi mümkündür. Bu işlem aslında web sunucusu (web server) üzerindeki bir oturum (session) [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER JSP dilinde programlama başlamadan önce bazı direktifler vererek sayfada ön işlemler yapılması mümkündür. Örneğin basit bir JSP sayfası olan aşağıdaki kodu ele alalım: <html> <body> <% System.out.println(“deneme”); java.util.Date tarih = new java.util.Date(); out.println(“Şu andaki tarih”+tarih); %> </body> </html> Yukarıdaki kodu aşağıdaki şekilde yazmak mümkündür. <%@ page [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER JSP kodlarının arasında HTML ve HTML kodlarının arasında JSP kullanmak oldukça kolaydır. Kodlar arasında istenilen yerde JSP etiketleri açılarak veya kapatılarak diller arasında geçiş yapılabilir. Örneğin aşağıdaki kodu ele alalım: <TABLE BORDER=1> <% for ( int i = 0; i < n; i++ ) { %> <TR> <TD>Sayı:</TD> <TD><%= i+1 [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER JSP dilinde 4 tip etiket kullanmak mümkündür: Directives (Direktifler) Declerations (Tanımlamalar) Scriplets (JSP Kodları) Expressions (İşlemler) Yukarıdaki listedeki her etiketin tanımı aşağıda verilmiştir. Directive Tags (Direktif etiketleri): <%@ … %> işaretleri arasındaki etiketlerdir. Bu etiketlerde dosyada kullanılacak olan harici dosyaların içeri aktarılması veya sayfa ile ilgili tanımlar gibi işlemler yapılır. [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı netbeans IDE(integrated development environment) ile basit bir JsP (Java server pages) uygulamasının nasıl hazırlandığını adım adım anlatmaktır. Basit ve giriş seviyesi bir uygulama başlatmak için aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz. (Bu yazıda, bu yazı sırasındaki son sürüm olan netbeans ide 6.5 ve jdk 1.6 update 11 kullanılmıştır) Yukarıdaki şekilde [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı JSP (Java Server Pages, Java Sunucu Sayfaları) teknolojisine giriştir. Basitr bir JSP dosyası oluşturup görüntülemek için en kolay yollardan birisi Apache Tomcat kurulumu yapmak ve bu sunucu üzerinde .jsp uzantılı dosya oluşturarak çalıştırmaktır. Bu yazının konusu dışında olan bu kurulum ortamının sağlandığını kabul ederek JSP sayfaları kodlamayı [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Google tarafından geliştirilen ve haritalar üzerinde konum belirlemeye ve google veri tabanında bulunan haritaları çağırmaya yarayan API (application programming interface) ‘tir. Bu API kullanılarak web sayfalarından google haritalarını çağırmak ve istenilen yerlere baloncuk koymak mümkündür. Google Haritasını bir siteye yerleştirmek için öncelikle Google tarafından verilen ve API Key ismi verilen [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir sistemin düzensizliğini ifade eden terimdir. Örneğin entropi terimini bir yazı tura atma işleminde 1 bitlik (ikil) ve %50 ihtimallik bir değer olarak görebiliriz. Burada paranın adil olduğunu ve yazı tura işleminin dengeli bir şekilde gerçekleştiğini düşünüyoruz. Şayet para hileli ise o zaman sistemin entropisi (üretilen sayıların entropisi) %50′den daha [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER HTML, hipermetin işaretleme dili. Kısaca İnternet sayfalarının kodlanması için kullanılan dildir. Temel olarak bütün internet tarayıcılarının desteklediği dildir. Teknoloji basitçe şu şekilde çalışır: HTML dilinde hazırlanmış bir dosya sunucuda bulunmaktadır İnternette gezen birisi bu dosyayı talep eder Dosya isteyen kişiye yollanır Dosyayı indiren kişi internet tarayıcısında bu dosyayı gösterir Yukarıdan [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER SMTP, Simple Mail Transport Protocol , Basit Mektup İletim Merasimi kelimelerinin baş harflerinden oluşan ve isminden de anlaşılacğaı üzere internet üzerinde mektuplaşmaya (mailing) yarayan bir protokoldür. İnternet üzerinde mektup okuyan kişiler bilindiği üzere anlık olarak internette bulunmayabilirler. Bu tip mesajlaşmalar anlık ileti (instant mesagging) amacına yönelik özel yazılımlarla yapılmaktadır. Bunun [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Basit anlamada, Internet üzerinde dolaşarak bulduğu kelimeleri fihristleyen ve daha sonra yapılan aramalarda sorgulanan kelimelere cevap olarak site adreslerini döndüren yazılımlara verilen isimdir. Bir arama motorunun yapısı aşağıdaki şekilde çizilebilir: Yukarıdaki şekilde de görüldüğü üzere bir arama motorunda bulunan örümceğin öncelikli görevi internet üzerinde dolaşmak ve bilgi toplamaktır. Fihrist bu [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Arama motorlarının tasarımı sırasında kullanılan önemli unsurlardan birisi de internet üzerindeki bağlantıları (link) izleyerek bilgi toplayan ve bütün Internet’i gezip sayfa ve sayfalardaki kelimeleri çıkaran internet örümcekleridir. Bir örümceğin bünyesinde web sayfalarını indirip bu sayfadaki bağlantıları çıkaran ve daha sonra bu bağlantılara devam eden yapıya web emekleyicisi adı verilir. Bu [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Dynamic Host Configuration Protocol (Dinamik sunucu konfigürasyon protokolü, müteharrik hancı teşkilat merasimi) Bu protokolün amacı IP (Internet Protocol) dağılımını dinamik olarak yapmak ve böylece anlık olarak bağlı olmayan bilgisayarların IP kaynağını bağlı olan bilgisayarlara kaydırmaktır. Örneğin elimizde 10 IP numaramız bulunsun, ağımızda bu 10 bilgisayar ile aktif olmalarına bağlı olarak [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Matematiksel olarak rastgele üretilen sayıların belirli bir düzen içerisinde olması durumudur. Dağılım grafiği aşağıdaki şekilde beklenir: Yukarıdaki şekilde bir uniform dağılımın grafiği verilmiştir. Buna göre dağılımda yer alan sayı aralığı a ve b sayıları arasında yer almaktadır. Basit bir ifade ile örneğin bir bilgisayarda üretilen gürültünün veya rastgele sayıların uniform [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir konumdan başka bir konuma giden internet paketlerinin (IP) geçtikleri güzergahtaki düğümleri (nodes) görmeye yarayan yazılımın ismidir. Örneğin bulunduğumuz konumdan, internet üzerindeki herhangi bir konuma paketlerin hangi yolu izleyerek geçtiğini görmek için çoğu işletim sisteminde desteklenen (windows, linux, unix gibi) aşağıdaki komutu çalıştıralım: tracert 72.55.146.14 En fazla 30 atlamanın üstünde [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Kabaca bir kurumun dışarıya açık ağı anlamına gelmektediir. Örneğin bir firmanın kendi sunucularına erişim için kurmuş olduğu kurumsal ağın (Intranet) dışarıya açılması ve iş yaptığı çeşitli firmaların erişimi için dışarıdan erişilebilir bir ağ sağlaması durumudur. Farklı bir bakışla Intranet’in (iç ağ) bir parçası olarak görülüp, dışarıdan bağlanacaklara açılmış bir parça [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Gelişen ağ teknolojileri ile birlikte İnternet’in özelleştirilmesi de mümkün olmuştur. Örneğin bir şirketin posta sunucuları (mail servers), web sunucuları (web servers) DNS’i, FTP sunucuları ve benzeri pekçok sunucusu bulunmaktadır. Şayet şirket bu sunucuları kendisine özgü olarak sadece kendi çalışanlarının erişebileceği şekilde ayarlarsa bu ağ tipine Intranet (iç ağ) ismi verilmektedir. [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir iletişimin tipini belirlemek için kullanılan terimdir. Kabaca bir otoyolun tek yönlü veya çift yönlü olması mümkündür. Çift yönlü otoyolun ise tek şerit veya çift şerit olması mümkündür. Duplex terimi aynı anda iki tarafında iletişim kurduğu sistemler için kullanılmıştır. İkiye ayırmak mümkündür: Full Duplexing (aynı anda çift yönlü iletişim) Half [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER POP3 protokolü, post office protocol (postahane, postane protokolünün) kısaltılmışıdır. Bu protokolün çalışma mantığı sürekli bağlı kalmayan kullanıcıların gelen iletilerinin sunucuda saklanmasına dayanır. Buna göre her kullanıcının, sunucu üzerinde bir posta kutusu bulunur ve gelen iletiler (e-postalar, e-mails) bu kutuda biriktirilir. Kullanıcı sunucuya bağlandığı zaman kutusunda bulunan mektupları kendi bilgisayarına çekerek [...]
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Veri bağlama katmanı (Data Link Layer) protokollerinden birisi olan PPP üzerinden iki noktanın iletişim kurması mümkündür. Bu protokol sayesinde kullanıcı kontrolü, veri sıkıştırma ve şifreli iletişim mümkündür. PPP protokolü oldukça fazla alanda kullanılmaktadır, telefon iletişimi, fiber optik kablo ortamı, radio iletişim ortamı, cep telefonları gibi ortamlarda kullanılır. Örneğin ADSL hatların [...]