Yazan : Şadi Evren ŞEKER Genelde sinyal işleme konularında geçen bir terim olan jitter (dalga bozulumu), bilgisayar bilimlerinde, ağ (networking), çoklu ortam uygulamaları (multi media) veya resim işleme (image processing) gibi konularda geçmektedir. Jitter kavramı, kısaca bir sinyalin olması gereken değere göre hatalı dalga değeri vermesidir. Örneğin yukarıdaki şekilde bir dijital sinyal görülmektedir (resmin üstünde). [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Esas itibariyle sinyal işlemenin bir uygulaması olmasına karşılık, bilgisayar bilimlerinde resim işleme alanında kullanılan konulardan birisidir. Bir resmin amiyane tabirle aydınlığını belirlemeye yarayan çarpandır. Kelime bu çarpan için kullanılan grek alfabesindeki γ (gama) sembolünden gelmektedir. Literatürde gama kodlaması (gamma encoding) , gama eğrisi (gamma nonlinearity) gibi kavramlarla da ifade edilmektedir. [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Temel olarak bir programlama dilinde resim işleme işlemleri için iki fonksiyon gerekir. Birinci resmi oluşturan imgecik (pixel) değerlerini okuyabilmek İkincisi ise resmin imgecik (pixel) değerlerini değiştirebilmek Yani aslında resim üzerinde yapılan herşey, resmi oluşturan imgecikler üzerinde yapılmaktadır. Bu yazıda CSharp programlama dili kullanılarak basit bir histogram çıkarma ve resme gama [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar grafiklerinde bir şeklin ekranda gösterilmesi sırasında kullanılan yöntemin ismidir. Basitçe ekranı imgecik (pixel) matrisinden oluşan bir ızgara gibi düşünebiliriz. Örneğin 1024 x 768 boyutlarındaki bir ekranın yine aynı boyutlardaki bir ızgara olarak düşünülmesi mümkündür. Izgara (raster) kullanılarak şekiller üzerindeki dönüşüm işlemleri yapılabilir. Örneğin şeklin taşınması işlemi için basit hafızada [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Tuz ve biber benzetmesinden gelen bir gürültü üretme yöntemidir. Örneğin resim işlemede kullanılmaktadır. Bilindiği üzere tuz beyaz, biber ise siyah renktedir. Dolayısıyla resim üzerine rastgele olarak dağıtılan (Sanki bir tuzluktan dökülmüş gibi) beyaz ve siyar imgecikleri (pixel) ifade eder. Örneğin aşağıda verilen resmi ele alalım: Yukarıdaki bu resme tuz biber [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde resim işleme sırasında bir resmin imgecik miktarını azaltmayı hedefleyen algoritmadır. Amaç bir resmin boyutunu azaltmaktır. Örneğin resmin boyutları yarıya indirilecekse resimdeki her 4 imgecikten (pixel) bir tanesinin seçilmesi söz konusudur.  Temel olarak imgecik tekrarlama (Pixel Replication) işleminin tam tersidir. Resim küçülürken doğal olarak veri kaybı olmaktadır. Bunun anlamı [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Mevcut bir resmin boyutunun arttırılması için kullanılan tekniklerden birisidir.  Amaç resimde bulunan imgeciklerin (pixel) tekrarlanarak resmi büyültmektir. Örneğin aşağıda verilmiş olan matrisin siyah beyaz (monocolor) bir resim olduğunu (örneğin PBM formatında olsun) düşünelim: …… .XXX.. X…X. XXXXX. X…X. X…X. X…X. …… Bu resmin boyutu 6×8′dir. Bu boyutları iki misline çıkarmak [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Veri iletişiminde veya resim, ses ve hareketli görüntüler gibi çoklu ortam kayıtlarında verinin bozulması sonucu oluşan gürültü çeşitlerinden bir tanesidir. Buna göre verideki bozulan bilgi rastgeledir. Yani verinin herhangi bir kısmı bozulmuş olabilir. Ancak bozulmanın tekdüze olması (uniform) bozulmadaki dağılım çıkarıldığında aşağıdakine benzer bir grafik oluşturmasını zorunlu kılar. Yukarıda da [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Matematiksel olarak rastgele üretilen sayıların belirli bir düzen içerisinde olması durumudur. Dağılım grafiği aşağıdaki şekilde beklenir: Yukarıdaki şekilde bir uniform dağılımın grafiği verilmiştir. Buna göre dağılımda yer alan sayı aralığı a ve b sayıları arasında yer almaktadır. Basit bir ifade ile örneğin bir bilgisayarda üretilen gürültünün veya rastgele sayıların uniform [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir sisteme giren girişlerin bütün bir bilgi olarak değil de bu bilgiyi oluşturan vasıflardan bazılarının çıkarılması ve sistemin bu vasıflar üzerine kurulması durumudur. Örneğin bir miktar resimden içinde çimen bulunanların tespit edilmesi isteniyor olsun. Bilindiği üzere çimenler yeşildir ve resimlerden yeşil tonun ağırlıkta olanlarının çimen içermesi ihtimali yüksektir. Öyleyse sisteme [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazıya konu olan uzantıların açılımları aşağıda verilmiştir: PGM : Portable Graymap (Taşınabilir griharitası) PBM: Portable Bitmap (Taşınabilir ikilharitası) PPM : Portable Pixmap (Taşınabilir imgecikharitası) PNM: Buradaki N herhangi birşey (aNything) anlamındadır ve yukarıdakilerin hepsini kapsar bir anlama sahiptir. Yukarıdakilerden en basit dosya biçemi (format) PBM’dir. Bu yapıyı aşağıdaki örnekle [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Laplas filitresi bastiçe bir resimdeki kenar hatlarını belirlemek için kullanılır. Burada kenar ile kastedilen objeleri genelde arka plandan ayıran keskin renk ayrılıklarıdır. Keskinleştirme Filitresi (Sharpening Filter) ismi ile de anılan laplas filitresi çalışırken bir pencere kullanır. Örneğim aşağıda bu işlem sırasında kullanılabilecek 3×3 (3*3) boyutlarında bir pencere ve her hücresinde [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Resim işlemede kullanılan bir pencere filitreleme yöntemidir. Bu yönteme göre resim üzerinde kayan bir pencere, bu pencere içerisinde kalan sayılar üzerinde işlem yaparak pencerenin ortasındaki imgeciği (pixel) güncellemektedir. Basitçe aşağıdaki şekilde gösterilen 3×3 ‘lük (3*3) bir pencere içersinde kalan sayılar toplanmakta ve ortalama değeri pencerenin ortasında kalan pikselin yeni değeri [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER En basit anlamda bir uzayda bulunan örneklerin birbirine olan uzaklığını belirtir. Yani bir uzaydan (örneğin 3 boyutlu bir ortamdan) bir örnek alındıpında (örneğin bir kalemin bilgisi alındığında) bu bilgiler arası mesafe, örneğin çözünürlüğünü belirler. Buna göre mesafe kısaldıkça alınan örnek sayısı artar ve dolayısıyla kalemin daha çok detayı hakkında bilgi [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER Görüntü ve sinyal işleme konularında, gürültü temizlemek için kullanılan yöntemlerden birisidir. Amaç belirli bir pencere aralığındaki sayıların ortancasını (median) alarak aşırı büyük atlamaları kaldırmaktır. Yani filitre uygulandıktan sonra resimde bulunan ve komularından belirgin şekilde ayrılan imgeciklerin (piksel) tespit edilerek temizlenmesi sağlanır. Basit bir ortanca filitresinin nasıl çalıştığını inceleyelim. Örneğin aşağıdaki sayılar [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER SNR-> Kısaca işaret üzerinde olan bozulmanın işaretin nekadarına tekabül ettiğini hesaplamak için kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntemde negatif ve pozitif gürültülerin işarete yaptığı etkiyi sıfırlamaması için, işaretlere yapılan etkinin karesi alınmıştır. verilen bir resimin gürültü uygulanmış hali ve orjinal resim arasındaki bozulma mikatrı hakkında fikir edinmeye yarayan formüldür. Her imgecik (piksel)için [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER Sinyal işleme veya resim işleme gibi konularda işlenen veri üzerinde istenmeyen değişimler olmasına gürültü denilir. Buna göre örneğin bir kaynaktan bir hedefe giden resim veya ses üzerinde yolda istenmeyen değişimler oluşursa resim ve seste bozulmalar olur. Örneğin aşağıdaki orjinal resimi ele alalım: Bu resime gauss gürültüsü (gaussian noise) uygulanırsa aşağıdaki şekilde [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER Sinyal işleme veya resim işleme gibi konularda işlenen veri üzerinde istenmeyen değişimler olmasına gürültü denilir. Buna göre örneğin bir kaynaktan bir hedefe giden resim veya ses üzerinde yolda istenmeyen değişimler oluşursa resim ve seste bozulmalar olur. Örneğin aşağıdaki orjinal resimi ele alalım: Bu resime gauss gürültüsü (gaussian noise) uygulanırsa aşağıdaki şekilde [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER Verilen bir resim üzerinde düzleştirme işlemi uygulamak için kullanılır. Diğer bir tabirle resim üzerindeki gürültüyü kaldırır. Örneğin aşağıdaki resmi ele alalım: Bu resmin düzleştirme filtresi uygulanmış halı aşağıdadır: Gauss Filitresinin genel formülü aşağıda verilmiştir: Bu formülün 2 boyutlu resimler için sadeleştirilmiş hali (N=2 için) aşağıda verilmiştir: Gauss dağılımının (aynı zamanda normal [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar dünyasında ikili tabandaki (binary) tek haneli bir sayıyı ifade eder. Yani bir bit değeri 1 veya 0 olabilir. Bu aslında elektronik sinyali olarak yüksek (1) veya düşük (0) gerilimde akım demektir. bir bit, 1 veya 0 değeri alabildiğine göre her bit değerinin 2 farklı değer alması mümkündür. Bu durumda örneğin [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER bir resimde bilgi taşıyan en küçük öğeye verilen isimdir. Gri resimler için basit bir gri ton değerini imgecik olarak adlandırabilirken, renkli resimlerde imgeciklerin kullanılan yapıya göre en az 3 farklı değer (örneğin RGB için kırmızı, yeşil ve mavi değerleri ) taşıması gerekir. Örneğin yukarıdaki renkli resim yeterince yakınlaştırıldığında karelerden oluştuğu görülür. [...]

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Meşhur bir resim işlemidir. Amaç resimlerin daha net görülmesini sağlamaktır. Yöntem resimlerde bulunan renk (veya siyah beyaz resimler için gri ton ) dağılımını dengeleyerek birbirine yakın tonların daha belirgin şekilde birbirinden ayrılmasıdır. Örneğin aşağıdaki resimde histogram değeri dar ve dolayısıyla renk kodları birbirine yakındır. Bu resmin tekrar dağılımı aşağıda verilmiştir: [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER tekrarlı sayılar içeren bir dizideki her sayının tekrar miktarını veren dağılım grafiğidir. Örneğin 1′den 3′e kadar sayıların olabildiği aşağıdaki seriyi ele alalım: 1,3,1,2,3,2,1,1,1,2,2,3,1,3,3 yukarıdaki 15 sayıda sadece 1,2 ve 3 sayıları geçmektedir. Bu sayıların histogramı: 1->6 2->4 3->5 olarak gösterilebilir. Yani seride kaç kere 1, kaç kere 2 geçtiğinin gösterilmesidir. Grafik [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER tekrarlı sayılar içeren bir dizideki her sayının tekrar miktarını veren dağılım grafiğidir. Örneğin 1′den 3′e kadar sayıların olabildiği aşağıdaki seriyi ele alalım: 1,3,1,2,3,2,1,1,1,2,2,3,1,3,3 yukarıdaki 15 sayıda sadece 1,2 ve 3 sayıları geçmektedir. Bu sayıların histogramı: 1->6 2->4 3->5 olarak gösterilebilir. Yani seride kaç kere 1, kaç kere 2 geçtiğinin gösterilmesidir. Grafik [...]

yazan: Şadi Evren ŞEKER basitçe bir satranç tahtasına yerleştirilen şah’ın tahtadaki herhangi başka bir kareye gitmek için yapması gereken hamle sayısıdır (Şah her hamlede bir kare sağa, sola, yukarı, aşağı veya çapraz hareket edebilmektedir). yukarıdaki resimde tahtaya yerleştirilmiş bir şahın, tahtanın diğer karelerine kaç adımda gideceği gösterilmiştir. Bu resimden de anlaşılabileceği üzere, şahın gidebileceği mesafeyi [...]