Linked List (Linkli Liste veya Bağlı Liste)

Bağlı liste herhangi bir tipten node’ların (düğümlerin) yine kendi tiplerinden düğümlere işaret etmesi (point) ile oluşan zincire verilen isimdir. Buna göre her düğümde kendi tipinden bir pointer olacak ve bu pointerlar ile düğümler birbirine aşağıdaki şekilde bağlanacaktır.

bagli liste
Linked List’in avantajı, hafızayı dinamik olarak kullanmasıdır. Buna göre hafızadan silinen bir bilgi için hafıza alanı boşaltılacak veya yeni eklenen bir bilgi için sadece o bilgiyi tutmaya yetecek kadar hafıza alanı ayrılacaktır.

Yukarıdaki figürde görülen bağlı listeye çok benzeyen ve yine çok kullanılan bir bağlı liste uygulaması da çift bağlı liste (doubly linked list) uygulamasıdır.
Çift bağlı liste

Buna göre her düğüm, hem kendinden öncekine hem de kendinden sonrakine bağlanır, bu sayede liste üzerinde ileri ve geri ilerlemek mümkündür.

Yukarıdaki şekilde, sırasıyla, Tek bağlı liste (singular linked list), çift uçlu bağlı liste (double ended linked list), çift bağlı liste (doubly linked list) ve dairesel bağlı liste (circular linked list) görülmektedir.

Listelerin üzerinde işlem yapılırken, dolaşıcı (iterator) şeklinde bir gösterici tanımlanır. Bu dolaşıcı veri aranması, ekleme veya silme gibi işlemler sırasında listenin ilgili elemanına kadar gidilmesini sağlar. Listenin ilgili elemanına gidildikten sonra silme veya ekleme gibi işlemler yapılırken göstericilerde (pointers) yapılan değişikliklerin, listeyi etkilememesini sağlar.

Örneğin bir bağlı listeye yeni bir eleman eklenmesi sırasında aşağıdaki adımlar izlenir:

  1. Ekleme işlemini yapılacağı aralıktan önceki düğüme dolaşıcı tarafından gidilir.
  2. Yeni düğüm oluşturularak, sonrasına, dolaşıcının sonrası atanır.
  3. Dolaşıcının sonrasına ise yeni düğüm atanır.

Yukarıdaki şekilde bu ekleme işlemi sırasıyla gösterilmiştir. İlk şekilde dolaşıcı ilgili düğüme gelmiş, ikinci şekilde yeni bir düğüm eklenmiş ve sonrasına, dolaşıcının sonrası atanmış ve son şekilde ise dolaşıcı ile gösterilen düğümün sonrasına yeni düğüm eklenmiştir.

Aynı durumu çift bağlı listeler için ele alacak olursak:

Yukarıdaki şekilde öncelikle ekleme yapılacak aralığa dolaşıcı tarafından gidilir. İkinci adımda yeni düğüm eklenir. Arından göstericiler, yukarıdaki şekilde anlatıldığı gibi sırayla atanır.

Bağlı listeden bir düğümün silinmesi

Bağlı listeden eleman silinmesi sırasında, listede silinecek olan elemandan önceki düğüme kadar dolaşıcı ile gidilir. Dolaşıcının sonrasına, sonrasının sonrası atanır. Bu sayede ilk başta dolaşıcının sonrasında olan düğüm listeden kaldırılmış ve ulaşılamaz hale gelmiş olur. Ardından bu eleman istenirse hafızadan da kaldırılır.

Bağlı listelerin nesne yönelimli programlama dillerinde pointer tipi bulunmamasından dolayı kodlanması biraz farklıdır. Bilindiği gibi C++ gibi melez (hem C hem de nesne yönelimli programlamayı destekler) diller dışında JAVA, C# gibi dillerde gösterici (pointer) bulunmaz. Bunun yerine nesne göstericisi (object referrer) bulunur. Bu değişken tipleri esas olarak bir sınıf(Class)‘dan türetilmiş bir nesneyi(object) gösterebilen değişkenlerdir. Bu değişkenlerin aslında birer göstericiden farkı yoktur.

Bağlı listenin kullanıldığı yazılar


Örnek Bağlı liste kodları:

Bu yazıyı beğendiyseniz, başkalarının da ilgisini çekebilirsiniz:


2,929 views

18 responses to “Linked List (Linkli Liste veya Bağlı Liste)”
  1. Fatih Kabakci says:

    hocam merhabalar,
    while(temp->next!=(node*)0),Arama kodunda bulunan kodun bu parcasinda,dongunun parametresi olarak bu sekil yazilmasinin,
    while(temp->next!=NULL) bu sekilde yazilmasindan islevsel olarak farki varmidir?

  2. Şadi Evren ŞEKER says:

    Null, NULL, nil veya null olarak yazılan sabit değer, her dilde tanımlı değildir. Bu yüzden kodda bulunan
    (node *) 0

    ifadesi, sayısal değer olarak 0 tam sayısını node * göstericisine tip inkılabı yapmakta (type casting) ve bu şekilde kullanmaktadır. Yukarıdaki bu tanım, her dilde (null değeri her nasıl tanımlıysa veya hiç tanımlı değilse bile) çalışması için yapılan ufak bir hiledir.

  3. Ahmet says:

    Sadi Bey circular tek yönlü bağlı listeden eleman silen kodu bu bolumde yayinlayabilirmisiniz ?

  4. kemal says:

    Çift Bağlı Dairesel listeyi visual studio 2008 de açtım ama nasıl çalıştıracam arkadaşlar bu konuda acil yardım

  5. Şadi Evren ŞEKER says:

    Kodun nasıl derlenip çalıştırılacağı aşağıdaki yazıda açıklanıyor:

    http://www.bilgisayarkavramlari.com/2008/10/06/c-ile-kodlama/

    Belki karşılaştığınız problem veya hataları yazarsanız daha fazla yardımcı olabiliriz. Kodların tamamı Dev-CPP ile test edilmiş ve çalışan kodlardır.

    başarılar

  6. Şadi Evren ŞEKER says:

    Ahmet beyin isteğine binaen yukarıya diaresel tek yönlü bağlı liste (circular singular linked list) kodu ekledim. Bu kodda insert fonksiyonu sıradan sayı eklerken, insert2 fonksiyonu sıralı bir şekilde listeye sayı ekler (büyükten küçüğe). Ayrıca del fonksiyonu da sizin istediğiniz silme işlemini yapıyor.

    umarım yardımcı olur

    başarılar

  7. gardiann says:

    merhaba; bu linked listin oncesinde bağlantılı olarak
    files of records
    fixed lenght records
    variavle lenght records file organization başlıklarıda var aslında onlarla ilgili bildiğiniz bir site turkçe olucak ama var mı lütfen!!! ??

  8. Fatih Kabakcı says:

    node *DoublyListDel(node *kutu,int data) {
    node *iter=kutu;
    while(iter->next!=NULL) {
    if(iter->next->data==data) {
    node *temp=iter->next;
    iter->next=iter->next->next;
    temp->next->prev=iter;
    free(temp);
    }
    iter=iter->next;
    }
    if(kutu->data==data) {
    node *root=kutu->next;
    root->prev=NULL;
    free(kutu);
    return root;
    }
    }
    return kutu;
    }
    Hocam Doubly listte eleman silerken yazmis oldugum bu kodda,son elemani silmek isterken sorun ile karsilasiyorum.yukaridaki while dongusunun cikisina if(iter->data==data)kosulu ekleyerek duzeltmeye calistim ama olmadi.Hatam nerdedir sizce?

  9. Şadi Evren ŞEKER says:

    doğrudur, çünkü fonksiyonunuzun içerisinde bir döngü ile iter->next’in null olması durumunu kontrol etmiş ve ancak bundan farklı birdurumda döngünün dönmesini söylemişsiniz.

    Şayet listesnizde tek eleman kaldıysa bu döngüye girmez (tek elemanın next’i null’dır). Bu durumda silme işlemi de gerçekleşmez.

    Bu tip durumlarda döngüden önce veya sonra, bu durumu kapsayan özel bir if koşulu yazmanızı tavsiye edebilirim.

    Başarılar

  10. hayal says:

    merhaba bana circular list ile ilgili bi uygulama lazım ekleme silme arama kodlarınıda içeren yardımcı olabilir misiniz?

  11. Şadi Evren ŞEKER says:

    bahsettiğiniz işlemlerin tamamını yapan kod zaten yukarıdaki yazı içerisinde bulunan bağlantıda var ve bu konuda sizden önce sorulan soruları okursanız oradaki bir ikişini isteği üzerine eklemiştim. Yine de bu kod işinizi görmüyorsa belki tam olarak istediğiniz koddan bahsederseniz yardımcı olmaya çalışabilirim.

    başarılar

  12. hayal says:

    visual studio 2008 ile çalışıyorum ben

  13. Şadi Evren ŞEKER says:

    Tekrar ediyorum yukarıdaki yazı içerisinde istediğiniz kod var. Kodlar ayrıca visual studio ile de çalışıyor.

    Kodları visual studio ile açmada sorun yaşadığınızı düşünerek, Visual Studio’da nasıl açaılacağını anlatan bir yazı yazıp yayınladım (ilgili yazıya dev-cpp-projelerinin-visual-studio-ile-acilmasi bağlığına tıklayarak ulaşabilirsiniz). Ayrıca sizin istediğiniz kodun, yani dairesel tek yönlü bağlı listenin (circular linked list) kodunu bir visual studio projesi haline getirip yukarıya bağlantısını ekliyorum.

    Umarım yardımcı olur

    başarılar

  14. Şeref Akyüz says:

    dediğiniz gibi ben c# da bu yapıyı oluşturdum, pointer kullanmadım. Açıkçası pointer la bana daha karmaşık gibi geldi…

    http://www.serefakyuz.com

  15. gül says:

    arkadasım bize hocamız c++ de cift yonlu baglantılı lısteler ıle olusturlmus ögrenci otomasyonu verdi proje olarak…otomasyonda duzenle,yenı kayıt ekleme,arama yapmave lısteleme yapma gıbı özellıkler bulunacak lıstele konutu calıstırıldıgında ogrencının vıze ve fınal notları ıle gecıp kalma durumu ıle bırlıkte adı soyadı gıbı ozellıklerı de gozterılecek…b konu da bıraz arastırma yaptım ama ısıme yarayacak bırsey bulamadım :( bana bu konu da yardımcı olursanız sevınırım

  16. Anıl Ari says:

    Çok faydalı bir yazı olmuş teşekkürler…

  17. hasan galalı says:

    Düğüm oluşturun
    2) Düğüm listesi oluşturun
    3) Listedeki düğümlerin toplamını hesaplayın , en büyüğünü ya da en küçüğünü bulun

    4) Düğüm listesinde araya düğüm eklemeniz beklenmektedir .

    merhaba hocam ben bilgisayar muh. birinci sınıf ogrencisiyim vizelerimiz dusuk oldugu için hocamız bu sorulsrı getirmemiz karsılıgındsa vizeye ekleme yapacagımızı soyledi ama gercekleyemedim yardımcı olursanız cok sevinirim

  18. Sorularınızın çözümü zaten yukarıdaki yazıda bulunan kodlarda bulunuyor. Sadece toplam bulunmuyor bunun için de listeyi bastırırken bir değişken içerisinde biriktirme (accumulate) yapmanız yeterlidir.

    Başarılar

Leave a Reply


+ dokuz = 14

Benzer Yazılar:

Bilgisayar Kavramları üzerinde şu anda okumakta olduğunuz 'Linked List (Linkli Liste veya Bağlı Liste)' isimli yazı 03 May 2007 tarihinde, saat: 02:50 'de �adi Evren �EKER tarafından gönderilmiş, toplam2,929 defa okunmuştur.

Benzer yazıları C/C++, Programlama Dilleri, veri yapıları kategorilerinden okuyabilirsiniz. Yazar ile irtibat kurmak için email gönderebilirsiniz. Yazıya yorum yapabilir ya da yapılan yorumları RSS 2.0 ile takibe alabilirsiniz.


Category: C/C++, Programlama Dilleri, veri yapıları