Yazan : Şadi Evren ŞEKER
Özetleme fonksiyonlarının çalışma şekli, uzun bir girdiyi alarak daha kısa bir alanda göstermektir. Amaç girende bir değişiklik olduğunda bunun çıkışa da yansımasıdır.
Buna göre özetleme fonksiyonları ya veri güvenliğinde, verinin farklı olup olmadığını kontrol etmeye yarar ya da verileri sınıflandırmak için kullanılır.
Anlaşılması en basit özetleme fonksiyonu modülo işlemidir. Buna göre örneğin mod 10 işlemini ele alalım, aşağıdaki sayıların mod 10 sonuçları listelenmiş ve gruplanmıştır:
Sayılar: 8,3 ,4,12,432,34,95,344,549,389,2339,349,54,81,17,62,94,67,44,9
| Demet (Buket, Bucket) | Sayılar | |||||
| 0 | ||||||
| 1 | 81 | |||||
| 2 | 12 | 432 | 62 | |||
| 3 | 3 | |||||
| 4 | 4 | 34 | 344 | 54 | 94 | 44 |
| 5 | 95 | |||||
| 6 | ||||||
| 7 | 17 | 67 | ||||
| 8 | 8 | |||||
| 9 | 389 | 2339 | 349 | 9 | ||
Kısaca yukarıdaki sayıların hepsi 1 haneli bir sayıya özetlenmiştir. Örneğin 81 -> 1, 344 -> 4 gibi. Elbette aynı sayıya özetlenen birden fazla sayı bulunmaktadır. Bu duruma çakışma (collusion) adı verilmektedir.
Özeteleme fonksiyonlarının ingilizcesi olan Hash kelimesinin kökü arapçadan girmiş olan haşhaş kelimesi ile aynıdır. Ve insan üzerinde yapmış olduğu deformasyondan esinlenerek hash function’a giren bilgilere yapmış olduğu deformasyondan dolayı bu ismi almıştır.
Daha fazla bilgi için örneğin MD5 özetleme fonksiyonuna bakabilirsiniz.